Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Nalokson

Naloxone

Tanım

Opioid reseptörlerine bağlanarak bu maddelerin etkilerini hızla bloke eden ve özellikle opioid aşırı dozunda gelişen solunum depresyonunu tersine çeviren opioid antagonistidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Acil servis ünitesine solunum sayısı dakikada 6'ya düşmüş, miyotik (nokta) bebekli ve dudaklarında siyanöz görülen bir hasta getirildiğinde, klinik tablo opioid aşırı dozunu düşündürür. Derhal uygulanan intranazal veya intravenöz nalokson, dakikalar içinde solunum merkezini uyararak hastanın solunumunu normale döndürür ve bilinç bulanıklığını giderir.

Derin Analiz

Nalokson, özellikle miu (μ) opioid reseptörleri üzerinde yüksek afiniteye sahip saf bir antagonisttir. Vücutta veya dışarıdan alınan opioidlerin (eroin, morfin, oksikodon vb.) reseptörlere bağlanmasını rekabetçi bir mekanizmayla engeller ve mevcut bağlanmaları yerinden eder. Oral biyoyararlanımı karaciğerdeki ilk geçiş metabolizması nedeniyle son derece düşük olduğundan, acil durumlarda parenteral (intravenöz, intramüsküler) veya intranazal yolla uygulanmalıdır. Farmakodinamik profili gereği, opioid bağımlılarında ani ve şiddetli bir yoksunluk sendromunu (akut yoksunluk) tetikleme potansiyeli taşır.

Etimoloji

Kimyasal yapısını tanımlayan 'narcotic' (narkotik) ve 'allyl' (allil grubu) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Metadon gibi opioid agonistleri ile karıştırılmamalıdır; metadon reseptörleri aktive ederken nalokson reseptörleri bloke eder ve opioid etkisini ortadan kaldırır.