Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Narcan

Narcan

Tanım

Opioid aşırı dozlarının etkilerini hızla tersine çevirmek için kullanılan saf bir opioid reseptör antagonisti olan naloksonun ticari adıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Acil tıp teknisyeni, solunumu dakikada 4'e düşmüş ve siyanoz gelişmiş hastaya intranazal Narcan spreyi uygular; üç dakika içinde hastanın solunumu normale döner ve bilinç bulanıklığıyla birlikte akut yoksunluk belirtileri baş gösterir.

Derin Analiz

Narcan, merkezi sinir sistemindeki μ (), κ (kappa) ve δ (delta) opioid reseptörlerine kompetitif (yarışmalı) bir şekilde bağlanarak opioid agonistlerinin (eroin, morfin, fentanil vb.) bu reseptörleri aktive etmesini engeller. Reseptör afinitesi opioidlerden daha yüksek olduğu için, halihazırda bağlı bulunan molekülleri hızla yerinden iter ve solunum depresyonu gibi ölümcül olabilecek aşırı doz semptomlarını dakikalar içinde ortadan kaldırır. Akut opioid yoksunluk sendromunu tetikleme potansiyeli bulunur; bu durum klinik ortamda hastanın hayatta kalması için bilinçli olarak göze alınan farmakolojik bir bedeldir.

Etimoloji

Nalokson etken maddesinin tescilli ticari markası olan 'Narcan', 'narcotic' (narkotik/opioid) ve 'antagonist' kelimelerinin köksel birleşimi ve fonetik kısaltılmasıyla oluşturulmuştur.

Karıştırmayın

Metadon ve Buprenorfin ile karıştırılır; bu maddeler opioid agonisti veya kısmi agonisti olup bağımlılık tedavisinde idame sağlar, oysa Narcan bir agonist değil, hayat kurtarıcı bir antagonisttir.