Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kappa

Kappa

Tanım

İki veya daha fazla gözlemci arasındaki kategorik değerlendirmelerin rastlantısal uyumun ötesindeki anlaşılma derecesini ölçen istatistiksel uyum katsayısı.

Örnek Vaka / Uygulama

İki klinik psikoloğun, 100 danışanı bağımsız olarak 'Majör Depresyon' veya 'Depresyon Değil' şeklinde kategorize ettiği bir çalışmada, uzmanların rastgele tahminlerle değil, klinik kriterlerle %85 oranında aynı karara varmasının ardındaki şans etkisini arındırarak gerçek güvenilirliğini test etmek için kappa katsayısı hesaplanır.

Derin Analiz

Metodolojik araştırmalarda ve klinik psikopatoloji çalışmalarında, farklı değerlendiricilerin (örneğin iki ayrı klinisyenin aynı hastaya koyduğu tanıların) bağımsız olarak ne ölçüde hemfikir olduğunu hesaplamak için kullanılır. Basit yüzde anlaşma oranları rastgele şans faktörünü hesaba katmadığından yetersiz kalır; bu noktada Cohen'in kappası, şans eseri oluşabilecek uyumu denklemden çıkararak net bir güvenilirlik indeksi sunar. Katsayı -1 ile +1 arasında değer alır; 0 rastlantısal uyumu, +1 ise mükemmel düzeyde gözlemciler arası uzlaşmayı temsil eder.

Etimoloji

Antik Yunanca 'Κάππα' (Kappa) harfinden türetilmiştir; istatistiksel literatürde ilk kez Jacob Cohen tarafından kategorik verilerde uyum katsayısını simgelemek üzere standartlaştırılmıştır.

Karıştırmayın

Pearson korelasyon katsayısı ve Cronbach's alpha; korelasyon iki sürekli değişken arasındaki doğrusal ilişkiyi ölçerken, kappa kategorik (nominal veya ordinal) verilerde uyumu inceler. Cronbach's alpha ise iç tutarlılık güvenilirliği içindir.