Cohen's Kappa
Cohen’s Kappa
Tanım
İki veya daha fazla gözlemcinin kategorik verileri sınıflandırırken gösterdiği uyum derecesini, şans eseri oluşabilecek uyumu hesaba katarak ölçen sayısal bir indekstir.
Örnek Vaka / Uygulama
İki klinik psikoloğun, 100 hastanın video kayıtlarını izleyerek her birine 'Majör Depresyon' veya 'Depresyon Değil' tanısı koyduğu bir çalışmada, uzmanların aynı hastalar üzerinde yüzde kaç oranında hemfikir olduğunu hesaplamakla kalmayıp, bu anlaşmanın ne kadarının tamamen tesadüfi olabileceğini ayıklamak için Cohen's kappa kullanılır.
Derin Analiz
Psikometri, klinik psikoloji ve gözlemci güvenilirliği çalışmalarında, ham yüzde uyum oranlarının şans faktörünü (rastgele tahminleri) elimine edememesi dezavantajını aşmak için geliştirilmiştir. Değerler genellikle 0 (rastgele düzeyde uyum) ile 1 (mükemmel uyum) arasında değişir; hatta teorik olarak tam zıtlık durumlarında negatif değerler de alabilir. 0.40'ın altındaki kappa katsayıları zayıf, 0.40 ile 0.75 arası orta ila iyi, 0.75 üzeri ise mükemmel uyum olarak değerlendirilir. Formülasyonu, gözlemlenen gerçek uyum oranı ile tamamen şansa bağlı beklenen uyum arasındaki farkın, maksimum olası şans dışı uyuma oranlanmasına dayanır.
Etimoloji
İsmini 20. yüzyılın ortalarında bu istatistiksel metriği geliştiren Amerikalı istatistikçi ve psikolog Jacob Cohen'den alır; Yunanca 'kappâ' (κ) harfinden türetilen sembolik gösterime dayanır.
Karıştırmayın
Basit Yüzde Uyum Oranı (Percentage Agreement) ile karıştırılır; basit oran şans faktörünü hesaba katmadığı için uyumu yapay olarak yüksek gösterebilir, Cohen's kappa ise şans düzeltmesi yapar.