Doğum Asfiksisi
Birth Asphyxia
Tanım
Yenidoğanın doğum öncesinde, sırasında veya hemen sonrasında yeterli oksijen alamaması ve buna bağlı olarak doku hipoksisizasyonu ve hiperkapni yaşaması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
38 haftalık gebeliğin ardından acil sezaryenle dünyaya gelen bir bebekte, doğumu takiben ilk dakikalarda spontan solunumun başlamaması, APGAR skorunun 1. dakikada 3, 5. dakikada ise 5 olarak ölçülmesi. Umblikal arter kan gazında pH değerinin 7.00'nin altında ve baz açığının yüksek saptanması üzerine bebek, hipoksik-iskemik ensefalopati (HIE) protokolü kapsamında 72 saatlik terapötik hipotermi (tüm vücut soğutma tedavisi) için yenidoğan yoğun bakım ünitesine alınmıştır.
Derin Analiz
Doğum asfiksisi, fetüsün umblikal kordon kompresyonu, plasental yetmezlik veya maternal hipotansiyon gibi etkenler nedeniyle yeterli gaz değişiminden mahrum kalmasıyla tetiklenir. Periferik kanda oksijenin azalması (hipoksi) ve karbon dioksitin birikmesi (hiperkapni), metabolik asidoza yol açar. Nörobiyolojik düzeyde, bu durum serebral kan akımının bozulmasına ve 'seçici nöronal nekroz' ile 'hiperoksik-iskemik beyin hasarı' gibi süreçlere zemin hazırlar. Özellikle bazal ganglionlar ve talamus gibi metabolik olarak aktif bölgeler savunmasızdır. Erken müdahale edilmediği takdirde serebral palsi, mental retardasyon veya neonatal mortalite ile sonuçlanabilir.
Etimoloji
Yunanca 'a-' (olumsuzluk eki, yokluk) + 'sphyxis' (nabız, atış) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Yenidoğan siyanozu ile karıştırılabilir; siyanoz yalnızca ciltte mavileşmeyi ifade ederken, asfiksi çoklu organ sistemini etkileyen metabolik ve gaz değişim bozukluğudur.