Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Denervasyon Duyarlılığı

Denervation Sensitivity

Tanım

Bir sinir hücresinin girdi kaybı (denervasyon) yaşaması sonrasında, hedef dokunun veya postsinaptik hücrenin nörotransmitterlere karşı gösterdiği anormal derecedeki artmış tepki kapasitesi.

Örnek Vaka / Uygulama

Yüz siniri (Nervus facialis) hasar geçiren bir hastada, birkaç hafta içinde felçli kasların belirli uyarıcılara veya ilaçlara karşı normal tarafa kıyasla çok daha şiddetli ve istemsiz seğirmelerle tepki vermesi denervasyon duyarlılığının klasik bir klinik tezahürüdür.

Derin Analiz

Nörobiyolojik düzeyde denervasyon duyarlılığı, sinaptik plastisitenin ve reseptör regülasyonunun merkezi bir örneğidir. Presinaptik nörondan salınan kimyasal sinyallerin kesilmesi (örneğin lezyon, cerrahi kesi veya toksinler yoluyla), postsinaptik membrandaki reseptör yoğunluğunun homeostatik bir telafi mekanizması olarak artmasına (up-regulation) yol açar. Bu durum, kalan az sayıdaki nörotransmitter molekülüne bile aşırı ve amplifiye edilmiş bir elektriksel yanıt verilmesiyle sonuçlanır. Klinik nöroloji ve farmakolojide, periferik sinir yaralanmaları sonrası gelişen ağrı sendromlarının ve bazı istemsiz kas kasılmalarının (spazmlar) altında yatan temel fizyopatolojik mekanizmalardan biridir.

Etimoloji

Latince 'de-' (uzaklaştırma, yok etme) + 'nervus' (sinir) kökünden türetilen 'denervasyon' ile Latince 'sentire' (hissetmek, duymak) kökünden gelen 'duyarlılık' kelimelerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Aşırı duyarlılık (hypersensitivity) terimi daha geniş bir bağlamı kapsarken; denervasyon duyarlılığı spesifik olarak sinir girdisinin kesilmesine bağlı gelişen bir süpersensitivite türüdür.