Süpersensitivite
Supersensitivity
Tanım
Nöronal reseptörlerin belirli bir nörotransmitter veya ilaç molekülüne karşı normalin çok üzerinde aşırı duyarlılık ve yanıt verme kapasitesi kazanması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Şizofreni tanısıyla yıllarca yüksek dozda dopamin reseptör antagonisti (antipsikotik) kullanan bir hastanın, ilacı bir anda tamamen bırakması sonucu, beynin artırmış olduğu dopamin reseptörlerinin mevcut normal dopamin seviyelerine bile aşırı şiddetli tepki vermesiyle akut psikotik atakların ve şiddetli diskinezilerin nüksetmesi.
Derin Analiz
Nöropsikofarmakoloji ve sinaptik fizyoloji bağlamında süpersensitivite, genellikle sinaptik aralıktaki belirli bir kimyasal habercinin (nörotransmitter) kronik olarak azalmasına veya reseptör antagonistlerinin uzun süreli kullanımınahomeostatik bir yanıt olarak ortaya çıkar. Postsinaptik membran, ligand eksikliğini telafi etmek amacıyla ya up-regulation (yukarı yönlü düzenleme) yoluyla reseptör sayısını artırır ya da reseptörlerin içsel afinitesini yükseltir. Bu durum, özellikle kronik antipsikotik tedavilerin ani kesilmesi sonrasında dopaminerjik aşırı duyarlılık psikozu gibi klinik tabloların zeminini hazırlar. Sinaptik plastisitenin ve farmakolojik toleransın dinamik doğasını anlamada kritik bir mekanizmadır.
Etimoloji
Latince 'super-' [üzerinde, aşırı, üstün] + Lateince 'sensitivitas' [duyarlılık, hissetme yetisi, *sentire* kökünden]
Karıştırmayın
Farmakolojik tolerans ile karıştırılır; tolerans ilaca karşı duyarsızlaşmayı (azalan yanıtı) ifade ederken, süpersensitivite tam tersine ilaca veya nörotransmittere karşı aşırı duyarlı hale gelmeyi ifade eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Up-regulation
Up-regulation
Up-regulation
Hedef hücrelerin, hücre dışı sinyal moleküllerinin veya hormonların miktarındaki artışa tepki olarak daha fazla reseptör molekülü sentezlemesi süreci.
İncele
Nörotransmitter
Nörotransmitter
Chemical Transmitter / Neurotransmitter
🔹 1. (chemical transmitter): Sinir hücreleri (nöronlar) arasında veya nöron ile hedef organ arasında kimyasal sinyal iletimini sağlayan molekül. 🔹 2. (neurotransmitter): Nöronlar arasında veya nöron ile hedef hücre arasında sinaptik aralık yoluyla kimyasal sinyal iletimini mediating eden endojen biyokimyasal molekül.
İncele
Farmakoloji
Farmakoloji
Pharmacology
Canlı organizmalar ile bu organizmaların işlevlerini değiştiren kimyasal maddeler arasındaki etkileşimleri inceleyen çok disiplinli bilim dalı.
İncele