Denervasyon
Denervation
Tanım
Vücudun belirli bir bölgesine veya organına sinir sağlayan sinir liflerinin cerrahi olarak kesilmesi, travmatik olarak hasar görmesi veya kimyasal yollarla işlevsiz hale getirilmesi süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik bel ağrısı çeken bir hastada, faset eklemlerine giden duyusal sinirlerin radyofrekans ablasyon yöntemiyle termal olarak koagüle edilmesi (yakılması) suretiyle ağrı sinyallerinin beyne iletiminin durdurulması.
Derin Analiz
Denervasyon, periferik veya otonom sinir sisteminde aksonal bütünlüğün bozulması durumudur. Hedef dokunun (kas, salgı bezi vb.) merkezi sinir sistemi ile iletişiminin kesilmesi, hücresel düzeyde 'denervasyon aşırı duyarlılığı' (denervation supersensitivity) adı verilen bir fenomene yol açar. Bu süreçte hedef hücreler, neurotransmiterlere karşı reseptör sayısını artırarak homeostatik dengeyi korumaya çalışır. Uzun süreli denervasyon vakalarında hedef dokuda atrofi, fibrozis ve nörojenik değişiklikler kaçınılmazdır. Klinik pratikte kronik ağrı yönetiminde (örn: faset eklem denervasyonu) analjezik amaçlı bilinçli olarak uygulanabildiği gibi, periferik sinir yaralanmalarında patolojik bir sonuç olarak da karşımıza çıkar.
Etimoloji
Latince 'de-' (uzaklaştırma, yok etme) öneki ile Orta İngilizce 'nerve' (sinir) kelimesinin birleşiminden türetilmiştir; sinir dokusunun işlevsel bağlantısının kesilmesi veya ortadan kaldırılması anlamına gelir.
Karıştırmayın
Nöropati (sinir hasarı veya hastalığı anlamına gelir; denervasyon ise doğrudan sinir bağlantısının kesilmesi veya kaybıdır) ve Aferantasyon (sinirsel girdinin kesilmesi; denervasyon hem afferent hem de efferent yolları kapsayabilir).