Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İşitsel Filtre

Auditory Filter

Tanım

İşitsel sistemin frekans seçiciliğini sağlayan ve kokleada başlayan erken evre işleme mekanizmalarını modelleyen analitik süzgeç kümesi.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir odyoloji laboratuvarında gerçekleştirilen çentikli gürültü (notched-noise) maskeleme deneyinde, katılımcıya verilen hedef saf tonun eşiği, tonun etrafındaki dar bantlı gürültü frekansları değiştirilerek ölçülür. Bu yöntemle elde edilen masking verileri, katılımcının işitsel filtrelerinin şeklini ve bant genişliğini hesaplamak için kullanılır.

Derin Analiz

İşitsel filtre kavramı, kulağın (koklea) baziler membranı üzerindeki mekanik ve nöral frekans ayrıştırma kapasitesini matematiksel olarak modellemek için geliştirilmiştir. Psikoakustik deneylerde (özellikle maskeleme paradigmalarında) elde edilen veriler, kulaktaki her bir konumun belirli bir frekans bandına duyarlı olduğunu gösterir. Bu filtreler, gelen karmaşık ses dalga formlarını bileşenlerine ayırarak merkezi sinir sistemine ileten ilk basamak frekans analizörleri gibi işlev görür. Kritik bant kavramıyla yakından ilişkili olmakla birlikte, işitsel filtrenin şekli, bant genişliği ve eşik karakteristikleri (tuning curve) frekans seçiciliğinin dinamik doğasını daha hassas bir şekilde betimler.

Etimoloji

Latince 'audire' [duymak] kökünden türetilen 'auditory' ile Fransızca 'filtre' [süzgeç, arıtıcı] sözcüklerinin birleşiminden oluşur.

Karıştırmayın

Kritik bant (critical band) ile sıklıkla karıştırılır; kritik bant daha çok filtrenin genişliğine odaklanırken, işitsel filtre terimi filtrenin tüm matematiksel profilini ve şekil özelliklerini kapsar.