Maskeleme
Masking
Tanım
Algıda bir uyarıcının başka bir uyarıcı tarafından kısmen veya tamamen görünmez ya da duyulmaz kılınması; istatistikte ise bir değişkenin etkisinin diğer bir değişken tarafından gizlenmesi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Görsel algı deneylerinde, katılımcıya çok kısa süreliğine (örneğin 20 milisaniye) bir rakam gösterildikten hemen sonra karmaşık bir gürültü deseni (maske) sunulursa, katılımcı ilk rakamı bilinçli olarak seçemez veya hatırlayamaz; bu durum geriye dönük görsel maskelemedir.
Derin Analiz
Psikofizikte maskeleme, merkezi sinir sisteminin sınırlı bilgi işleme kapasitesinin ve sinaptik entegrasyon süreçlerinin bir sonucudur. İşitsel veya görsel kortekste, eşzamanlı ya da ardışık (ileri/geriye dönük) sunulan uyarıcıların nöral tabakalar üzerinde lateral inhibisyon yaratması, hedef uyarıcının eşik değerinin yükselmesine yol açar. İstatistiksel bağlamda ise maskeleme, çok değişkenli analizlerde (örneğin regresyon modellerinde) gizil bir değişkenin (mediatör veya konfündör), temel bağımsız değişken ile bağımlı değişken arasındaki gerçek ilişkiyi istatistiki olarak bastırması veya görünmez kılması demektir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Duyusal adaptasyon (sensory adaptation) ile karıştırılır; adaptasyon reseptörlerin yorulmasıyla ilgiliyken, maskeleme harici bir uyarıcının hedef sinyali doğrudan bastırması veya zamansal olarak kesintiye uğratmasıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
İşitsel Maskeleme
Auditory Masking
Bir sesin varlığının, başka bir sesin (hedef sinyal) işitsel eşiğini yükselterek algılanabilirliğini azaltması veya tamamen ortadan kaldırması olgusu.
İncele
Lateral İnhibisyon
Lateral İnhibition
Algısal kontrastı artırmak amacıyla, uyarılan bir duyusal nöronun komşu nöronların aktivitesini baskılaması mekanizmasıdır.
İncele