Manyak
Maniac
Tanım
Tarihsel olarak maniyi deneyimleyen bireyleri tanımlamakta kullanılan, günümüzde ise genellikle tehlikeli derecede düşüncesiz veya aşırı davranışlar sergileyen kişileri nitelendiren pejöratif bir terim.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik ortamda bir hastanın geçmiş tıbbi kayıtlarını inceleyen bir asistanın, 19. yüzyıl arşiv belgelerinde 'tehlikeli maniyak' tanımıyla yatırılmış bir hastaya rastlaması; ancak modern tanı kriterlerine göre bu tablonun akut mani ve psikotik özellikli bipolar 1 bozukluk olarak yeniden sınıflandırılması.
Derin Analiz
Psikiyatri tarihi boyunca 'manyak' terimi, klinik olarak mani (bipolar bozukluğun coşku ve aşırı enerji evresi) tablosu gösteren hastaları tanımlamak için gayriresmi biçimde kullanılmıştır. Günümüz klinik psikolojisinde ve DSM-5 sınıflandırmalarında hiçbir tanısal değeri yoktur; aksine stigmatize edici (damgalayıcı) yapısı nedeniyle profesyonel dilden tamamen dışlanmıştır. Bilişsel ve davranışsal bilimler perspektifinden bu terim, bireylerin dürtü kontrol mekanizmalarındaki şiddetli bozulmaları veya riskli davranış örüntülerini halk dilinde etiketlemek amacıyla işlev görür.
Etimoloji
Karıştırmayın
Mani (Klinik olarak duygu durum bozukluğunun bir veçhesi) ile karışır; 'manyak' bilimsel olmayan, hakaret içeren bir halk tabiriyken, 'mani' psikopatolojik bir durumdur.