Egersis
Egersis
Tanım
Şiddetli veya aşırı uyanıklık halini ifade eden nöropsikolojik durum.
Örnek Vaka / Uygulama
Şiddetli travmatik olaylar yaşayan bireylerin klinik değerlendirmelerinde, hastanın odadaki en küçük bir tıkırtıya anında irkilme tepkisi vermesi, kalp atış hızının ani artışı ve çevreyi sürekli tarama hali egersis tablosunun somut bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Egersis, merkezi sinir sisteminin retiküler aktive edici sisteminin (RAS) hiperaktivasyonu neticesinde ortaya çıkan, çevresel uyaranlara karşı eşik değerin tehlikeli düzeyde düşmesiyle karakterize bir aşırı uyanıklık halidir. Biyolojik psikoloji perspektifinden bakıldığında, sempatik sinir sisteminin kronik ve aşırı tonik deşarjı ile katekolaminlerin (özellikle norepinefrin ve epinefrin) sinaptik aralıktaki yoğun varlığı bu duruma zemin hazırlar. Bilişsel düzeyde, bireyin dikkat kaynakları dış dünyadaki potansiyel tehditleri taramak üzere abartılı bir şekilde bloke olur ve bu durum üst düzey yürütücü işlevlerde performans düşüşüne yol açar.
Etimoloji
Latince 'ex-' (dışarı, dışa doğru) ve 'vigere' (uyanık olmak, canlı olmak) köklerinden türetilmiş neolojistik bir klinik terimdir.
Karıştırmayın
Hipervijilans (Hypervigilance) ile sıkça karıştırılır; hipervijilans daha çok psikolojik ve bilişsel bir tehdit tarama süreci iken, egersis doğrudan nörofizyolojik uyanıklık ve aktivasyon seviyesini ifade eder.