İrkilme Tepkisi
Startle Response
Tanım
Ani ve şiddetli uyarıcılara karşı gelişen, hayatta kalmayı ve fiziksel korunmayı amaçlayan istemsiz, refleksif ve öğrenilmemiş motor yanıt.
Örnek Vaka / Uygulama
Kütüphanede sessizce ders çalışırken arkadaki masada birden yüksek sesle devrilen bir metal çöp kutusu sesiyle irkilen bir öğrencinin aniden omuzlarını yukarı çekmesi, başını öne eğmesi, gözlerini sıkıca kapatması ve gövdesini koruma amacıyla büzüştürmesi tipik bir irkilme tepkisi örneğidir.
Derin Analiz
İrkilme tepkisi, evrimsel süreçte organizmayı ani tehlikelerden korumak üzere kodlanmış ilkel bir nöral devredir. İşitsel veya görsel bir uyarıcının koklear nükleus veya retinadan başlayarak pontin retiküler formasyona ve oradan da omurilik motor nöronlarına uzanan kısa devre (sensori-motor) yoluyla milisaniyeler içinde gerçekleşir. Bu süreçte amigdala ve prefrontal korteks gibi üst merkezler devreye girmeden önce beden savunma pozisyonu alır. Klinik pratikte, bu refleksin amplitüdü ve habitülasyon (alışma) hızı, amigdalanın hiperaktivitesi ve korku potansiyasyonunun ölçülmesi açısından nöropsikiyatrik değerlendirmelerde kritik bir endikatördür.
Etimoloji
Karıştırmayın
Yönelme tepkisi (orienting response) ile sıklıkla karıştırılır; yönelme tepkisi yeni veya beklenmedik bir uyarıcıya yönelip onu incelemeyi amaçlarken, irkilme tepkisi potansiyel bir tehditten kaçınmayı ve bedeni korumayı hedefler.
Keşfetmeye Devam Edin
Refleks
Refleks
Reflex
Bilinçli çaba veya değerlendirme gerektirmeyen, uyarıcılara karşı gelişen otomatik, öğrenilmemiş ve nispeten sabit fizyolojik yanıt.
İncele