Yönelme Tepkisi
Orienting Response
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Kütüphanede ders çalışan bir öğrenci, aniden kapının hafifçe gıcırdamasıyla başını refleks olarak kapıya doğru çevirir, bu sırada kalp atışları anlık olarak yavaşlar ve göz bebekleri büyür. Öğrenci, bu sesin tehlikesiz olduğunu anladığında tepki söner (alışma).
Derin Analiz
Yönelme tepkisi, Ivan Pavlov tarafından 'Bu nedir?' (What is it?) refleksi olarak da kavramsallaştırılmış evrimsel açıdan hayati bir adaptasyon mekanizmasıdır. Organizmanın ani bir startle (irkilme) refleksi yaratmayacak kadar şiddetli ancak dikkat çekici çevresel değişiklikleri taramasını sağlar. Nörobiyolojik düzeyde retiküler aktive edici sistemin (RAS) uyarılmasıyla tetiklenir; pupil dilatasyonu, vazodilatasyon, kalp atım hızında yavaşlama ve elektrodermal aktivitede (deri direnci değişimi) artış gibi sempatik ve parasempatik otonomik bileşenleri içerir. Bilişsel açıdan ise dikkatin yeni uyarana tahsis edilmesini ve işleme kapasitesinin artırılmasını sağlar.
Etimoloji
Latince 'oriens' (doğu, doğan güneş, yönelinen nokta) sözcüğünden türetilmiştir; davranışsal ve fizyolojik olarak organizmanın uyaranın kaynağına yönelmesini ifade eder.
Karıştırmayın
Irkilme tepkisi (startle response) ile sıklıkla karıştırılır; irkilme tepkisi ani, şiddetli ve potansiyel olarak tehdit edici uyaranlara karşı savunma odaklı bir kas kasılmasıyla karakterize iken, yönelme tepkisi daha hafif değişimlere yönelik araştırma ve bilgi toplama amaçlıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
İrkilme Tepkisi
İrkilme Tepkisi
Startle Response
Ani ve şiddetli uyarıcılara karşı gelişen, hayatta kalmayı ve fiziksel korunmayı amaçlayan istemsiz, refleksif ve öğrenilmemiş motor yanıt.
İncele
Alışma
Alışma
Habituation
Aynı uyarıcının tekrar tekrar sunulması sonucunda, o uyarıcıya verilen fizyolojik veya davranışsal tepkinin kademeli olarak azalması veya sönümlenmesi.
İncele
Retiküler Aktive Edici Sistem
Retiküler Aktive Edici Sistem
Reticular Activating System (RAS)
Beyin sapından kortekse uzanan, uyanıklık, dikkat ve uyku-uyanıklık döngülerinin düzenlenmesinde kritik rol oynayan nöronal ağ.
İncele
Seçici Dikkat
Seçici Dikkat
Selective Attention
Çevredeki zengin ve rekabetçi uyarıcı dizgesi arasından hedefe yönelik olanların filtrelenerek öne çıkarılması, iradesiz veya çevresel uyarıcıların ise bastırılması yetisidir.
İncele