Belleğin Özellik Modeli
Attribute Model Of Memory
Tanım
Öğrenme ve bellek deneyimlerinin farklı boyutlarının veya niteliklerinin (uzay, zaman, duyusal özellikler, tepki ve duygusal unsurlar) beynin farklı bölgeleri tarafından işlendiğini öne süren kuramsal model.
Örnek Vaka / Uygulama
Trafik kazası geçiren bir bireyin anısı hatırlanırken; kazanın nerede gerçekleştiği (uzamsal özellik) hipokampüs, o an duyulan fren sesi (duyusal özellik) işitsel korteks, yaşanan korku ve panik (duygusal nitelik) amigdala ve verilen ani kaçınma refleksi (tepki özelliği) motor sistem tarafından eş zamanlı olarak işlenip bellekte birleştirilir.
Derin Analiz
Nöropsikolojik açıdan bellek, tekil ve homojen bir depolama sistemi olmaktan ziyade, dağıtık bir ağ mimarisi üzerine kuruludur. Belleğin özellik modeli (attribute model of memory), bir olayın kodlanması ve geri çağrılması sürecinde uzamsal bağlam, zamansal sıra, modaliteye özgü duyusal nitelikler, motor tepkiler ve limbik sistem kaynaklı duygusal ton gibi bileşenlerin nöral olarak ayrıştırıldığını savunur. Örneğin, hipokampal yapılar uzamsal ve zamansal özellikleri entegre ederken, amigdala duygusal niteliği işler; duyu korteksleri ise modaliteye özgü algısal detayları barındırır. Bu parçalı ama senkronize işleyiş, epizodik ve anıları bütüncül bir biçimde yeniden inşa etmemize olanak tanır.
Etimoloji
İngilizce 'attribute' (özellik, nitelik; Latince 'attributum': bir şeye atfedilen, yüklenen) + 'model' (Latince 'modulus': ölçü, örnek) kelimelerinin birleşimiyle türetilmiştir.
Karıştırmayın
Çoklu Bellek Sistemleri Modeli (Multiple Memory Systems) ile karıştırılabilir; ancak çoklu bellek sistemleri belleğin türlerini (örneğin epizodik vs. prosedürel) kategorize ederken, özellik modeli tekil bir anının içindeki alt bileşenlerin nöral dağılımına odaklanır.