Karotis Sinüs
Carotid Sinus
Tanım
Common carotid arterin çatallandığı bölgede yer alan, kan basıncındaki değişimleri algılayan baroreseptör zengini anatomik dilatasyon.
Örnek Vaka / Uygulama
Çok sıkı bir boyun bağı takan veya sert bir şekilde boynunu yana çeviren yaşlı bir bireyde, karotis sinüsün aşırı uyarılması (karotis sinüs aşırı duyarlılığı) sonucu ani vazodilatasyon ve bradikardi gelişebilir. Bu durum serebral perfüzyonun düşmesine ve hastanın aniden senkop (bayılma) geçirmesine neden olur.
Derin Analiz
Karotis sinüs, insan vücudundaki en kritik kardiyovasküler regülasyon merkezlerinden biridir. İç karotis arterin başlangıcındaki bu genişleme, tunica media tabakasında yoğunlaşan ve mekanoreseptör görevi gören baroreseptörler barındırır. Sistemik arteriyel kan basıncı yükseldiğinde duvarı gerilir ve bu gerilme, glossofaringeal sinir (Nervus glossopharyngeus, IX. kranial sinir) aracılığıyla medulla oblongata'daki kardiyovasküler merkezlere afferent sinyaller gönderilmesini tetikler. Sonuç olarak sempatik tonus baskılanır, vagal aktivite artar; kalp atım hızı yavaşlar, miyokard kontraktilitesi düşer ve periferik vazodilatasyon yoluyla kan basıncı homeostatik seviyeye çekilir. Klinikte karotis sinüs masajı, paroksismal supraventriküler taşikardilerin (SVT) tanı ve tedavisinde kullanılan temel bir manevradır.
Etimoloji
Fransızca 'carotide' (Yunanca 'karōsIS' [uyku, uyuşukluk] kökünden, boyun damarlarına bastırıldığında baygınlık yaratma etkisine atfen) + Latince 'sinus' [oyuk, kıvrım, şişkinlik].
Karıştırmayın
Karotis cisimcik (Carotid body) ile sıklıkla karıştırılır. Karotis cisimcik bir kemoreseptör olup kanın oksijen, karbondioksit ve pH seviyelerini denetlerken; karotis sinüs bir baroreseptördür ve yalnızca basınç değişikliklerine duyarlıdır.