Senkop
Fainting / Syncope
Tanım
🔹 1. (fainting):
Serebral perfüzyonun (beyin kan akımının) geçici olarak azalmasına bağlı olarak ortaya çıkan, ani, kısa süreli ve kendiliğinden düzelen bilinç kaybı durumu.
🔹 2. (syncope):
Beyne giden kan akışının ani ve geçici olarak azalmasına bağlı olarak gelişen geçici bilinç kaybı durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
🔹 1. (fainting): Yirmi iki yaşındaki bir üniversite öğrencisinin, uzun süre ayakta kaldığı kalabalık ve sıcak bir odada aniden gözlerinin kararması, soğuk terleme yaşaması ve yere yığılması; birkaç saniye içinde yatay pozisyona gelmesiyle serebral kan akımının yeniden sağlanarak bilincinin kendiliğinden yerine gelmesi vazovagal senkop tablosuna klasik bir örnektir. 🔹 2. (syncope): Yirmi dört yaşındaki bir üniversite öğrencisinin, laboratuvarda kan alma işlemi sırasında ani bir solgunluk, soğuk terleme yaşadıktan sonra bayılması ve sırtüstü yatırıldıktan kısa süre sonra tam bilinçle kendine gelmesi klasik bir vazovagal senkop tablosudur.
Derin Analiz
🔹 1. (fainting):
Senkop, otonom sinir sisteminin regülasyon bozuklukları, kardiyovasküler anomaliler veya serebrovasküler faktörler tetiklendiğinde ortaya çıkan çok disiplinli bir klinik tablodur. Beyin sapındaki retiküler aktive edici sistemin (RAS) aniden yeterli oksijen ve glukoz alamaması sonucunda kortikal aktivite geçici olarak durur. Nörolojik açıdan epileptik nöbetlerden, psikojenik yalancı nöbetlerden ve katatoni gibi durumlardan dikkatle ayrılmalıdır. Beyin sapı reflekslerinin ve otonom tonusun anlık çöküşü ile karakterizedir.
🔹 2. (syncope):
Senkop, serebral perfüzyonun kritik düzeyin altına düşmesiyle ortaya çıkan geçici bir bilinç ve postural tonus kaybıdır. En yaygın formu olan vazovagal senkop, otonom sinir sisteminin sempatik ve parasempatik kısımları arasındaki dengenin ani bozulmasıyla tetiklenir. Duygusal stres, ortostatik stres veya spesifik uyarıcılar (örneğin kan görme) n. vagus aktivitesinde ani bir artışa ve vazodilatasyona yol açarak sistemik arter basıncını düşürür. Nörolojik açıdan kortikal hipoperfüzyon, retiküler aktive edici sistemin (RAS) geçici olarak devre dışı kalmasına neden olarak senkopu tetikler.
Etimoloji
🔹 1. (fainting):
Yunanca 'synkopē' (συγκοπή) kelimesinden türetilmiştir; 'syn-' (birlikte, tam) ve 'koptein' (kesmek, vurmak) köklerinin birleşiminden oluşup, bilincin 'kesilmesi' veya 'kesintiye uğraması' anlamına gelir.
🔹 2. (syncope):
Eski Yunanca 'synkopē' (συγκοπή) kelimesinden türetilmiştir; 'syn-' (birlikte, tam) ve 'koptein' (kesmek, darbe indirmek) köklerinin birleşiminden oluşarak 'kesinti, ani duruş' anlamına gelir.
Karıştırmayın
🔹 1. (fainting):
Epilepsi (nöbetler sırasında post-iktal konfüzyon ve anormal EEG bulguları görülür, senkopta ise bilinç hızla ve net bir şekilde açılır), vertigodan (gerçek bir bilinç kaybı yoktur, hareket algısı bozukluğudur) ve katatoni gibi motor bozukluklardan ayrılır.
🔹 2. (syncope):
Epileptik nöbetler ile sıklıkla karıştırılır; epileptik nöbetler genellikle post-iktal konfüzyon evresi ve anormal elektroensefalografik (EEG) bulgular içerirken, senkop sonrasında bilinç hızla ve sekelsiz şekilde berraklaşır.
Keşfetmeye Devam Edin
Otonom Sinir Sistemi
Otonom Sinir Sistemi
Autonomic Nervous System (ANS)
Düz kasları, kalp kasını ve bezleri iç organlar düzeyinde inerve ederek kalp hızı, sindirim ve solunum gibi istemsiz fizyolojik süreçleri düzenleyen periferik sinir sistemi alt bölümüdür.
İncele
Ortostatik Hipotansiyon
Ortostatik Hipotansiyon
Orthostatic Hypotension
Yatar veya oturur pozisyondan ayağa kalkma anında kan basıncında ani ve belirgin bir düşüş yaşanması durumu.
İncele