Santral Afazi
Central Aphasia
Tanım
Beyin lezyonları kaynaklı olarak gelişen, dilin ifade edilmesini veya anlamlandırılmasını sekteye uğratan tarihsel bir nörolojik bozukluk tanımı.
Örnek Vaka / Uygulama
Yetmiş yaşındaki bir erkek hastanın sol hemisferdeki sylvian fissür çevresindeki vasküler hasar sonrasında hem konuşmayı anlamada belirgin güçlükler yaşaması hem de akıcı ancak anlamsız cümleler kurması durumu, geçmişteki literatürde santral afazi vakası olarak sınıflandırılmaktaydı.
Derin Analiz
Santral afazi, günümüz nöroloji ve nöropsikoloji terminolojisinde aktif olarak kullanılmayan, arkasındaki tarihsel süreçte iletim afazisi (conduction aphasia) ve Wernicke afazisi gibi spesifik klinik tablolarla eş tutulmuş üst düzey bir şemsiye kavramdır. Beynin dil ağlarındaki yapısal hasarların, hem anlamsal işleme (semantik işleme) hem de fonolojik kodlama süreçlerinde yarattığı karmaşık işlev bozukluklarını nitelemek için geçmişte kullanılmıştır. Güncel DSM-5 ve ICD-11 kriterlerinde bu terim yerine lezyonun yerleşimine ve bozulmanın modalitesine göre özgül afazi tipleri tercih edilmektedir.
Etimoloji
Latince 'centralis' [merkeze ait] ve Yunanca 'aphasia' [a- (olumsuzluk) + phasis (konuşma)] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Motor afazi (Broca afazisi) ile sıklıkla karıştırılır; motor afazide ifade baskınken, santral afazide ve ilişkili olduğu Wernicke/iletim tablolarında anlama ve işitsel-sözel bellek süreçleri deincelenmelidir.