Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Motor Afazi

Motor Aphasia

Tanım

Artiküle konuşma üretmede belirgin güçlükle karakterize edilen, akıcı olmayan bir afazi türüdür.

Örnek Vaka / Uygulama

58 yaşında sol hemisferinde inme (serebrovasküler olay) geçiren bir hasta, klinisyenin 'Bugün nasılsınız?' sorusuna yanıt verirken büyük bir çaba sarf eder. Yüz kaslarında gerilme görülür ve kesik kesik seslerle -iyi... ev... git... istiyo' şeklinde, gramer eklerinden yoksun ve motor olarak zor üretilen bir cümle kurar. Hastanın yazılı ve sözlü talimatları anlama becerisinde belirgin bir sorun yoktur, ancak dili sesli olarak ifade etme noktasında motor planlama başarısız olmaktadır.

Derin Analiz

Motor afazi, temel olarak konuşma kaslarının istemli hareketlerini planlama ve koordine etme becerisinin bozulmasıyla kendini gösteren nörolojik bir tablodur. Genellikle sol frontal lobda yer alan ve konuşma motor programlamasından sorumlu olan Broca bölgesinin lezyonları sonucunda ortaya çıkar. Hastalar ne söylemek istediklerini biliyor olmalarına rağmen, bu niyetlerini motor çıktıya dönüştürmekte, yani sesleri ve kelimeleri fiziksel olarak seslendirmekte büyük zorluk yaşarlar. Konuşma genellikle tutuk, çaba gerektiren, telgraf tarzı ve prozodiden yoksun bir yapı sergiler. Dilbilgisel yapılar (gramer ekleri, bağlaçlar) sıklıkla kaybolur (agrammatizm). Anlama becerisi motor afazide, Wernicke afazisine kıyasla nispeten korunmuştur; ancak karmaşık sentaktik yapıların çözümlenmesinde hafif düzeyde zorluklar görülebilir. Nörogörüntüleme çalışmaları, bu tablonun sadece Broca alanı ile sınırlı kalmayıp, komşu motor korteks, insula ve beyaz madde yollarını da içeren geniş bir nöral ağın bozulmasından kaynaklandığını göstermektedir.

Etimoloji

Yunanca 'a-' [yokluk/olumsuzluk] + 'phasis' [konuşma/ifade] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. 'Motor' kökeni ise Latince 'movere' [hareket ettirmek] fiiline dayanır.

Karıştırmayın

Wernicke afazisi (akıcı afazi) ile sıklıkla karıştırılır; Wernicke afazisinde hasta akıcı ancak anlamsız ve jargon dolu konuşurken anlama bozuktur, motor afazide ise anlama korunmuş fakat konuşma motor üretimi bozulmuştur. Ayrıca konuşma kaslarında felç olmaksızın ortaya çıkan disfaji veya dizartri gibi saf motor konuşma bozukluklarından, dilsel planlama kusuru içermesiyle ayrılır.