Jargon
Jargon
Tanım
Belirli bir meslek, disiplin veya sosyal grubun üyeleri tarafından paylaşılan, dışarıdakiler için anlaşılması güç, teknik ve özel bir terminoloji.
Örnek Vaka / Uygulama
İki beyin cerrahının ameliyat masasında anatomik yönelimleri ve vasküler yapıları tarif ederken kullandıkları 'inferior, mediyal, ventriküler' gibi yoğun teknik kısaltmalar ve terimler, tıp eğitimi almamış bir stajyer veya hasta yakını için tamamen anlaşılmaz birer 'jargon' niteliğindedir.
Derin Analiz
Bilişsel ve sosdilbilimsel bağlamda jargon, grup içi iletişimi hızlandıran, bilişsel yükü azaltan ve grup kimliğini pekiştiren ekonomik bir kod sistemidir. Uzmanlık alanlarında karmaşık kavramları tek bir simge veya terim altında paketleyerek işleme kapasitesini artırır. Ancak, dışgrup üyeleriyle kurulan iletişimde kullanıldığında anlamsal bir bariyer (epistemik dışlama) oluşturarak yabancılaşmaya ve güvensizliğe yol açabilir. Klinik psikopatolojide ise erken dönem dil öncesi çocuklarda anlamlı konuşma taklidiyle üretilen ancak içerikten yoksun mırıldanmaları (jargon afazisi veya parafazi türevleri) tanımlamak için de kullanılır.
Etimoloji
Fransızca 'jargon' [kuş cıvıltısı, anlaşılmaz sesler] sözcüğünden evrilmiş olup, köken olarak Eski Fransızcada kuşların çıkardığı anlamsız sesleri tanımlamak için kullanılan onomatopoetik bir kökene dayanır.
Karıştırmayın
Argo (slang) ile sıklıkla karıştırılır; argo, genellikle belirli bir alt kültürün dışlayıcı ve gayriresmi dilidir ve geçicidir, oysa jargon teknik bir işlevselliğe ve mesleki standardizasyona dayanır.