Deserebre Rijitlik
Decerebrate Rigidity
Tanım
Beyin sapının serebral korteksten işlevsel olarak ayrılması sonucu ortaya çıkan; üst ve alt ekstremitelerin ekstansiyon, adduksiyon ve hiperpronasyon pozisyonu aldığı şiddetli bir katılık durumudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Trafik kazası sonrası acil servise getirilen ve Glasgow Koma Skalası oldukça düşük olan bir hastada, ağrılı uyaran verildiğinde kolların gövdeye yapışık şekilde dirseklerden dışa doğru gerilmesi, bileklerinçeşitli açılarda içe dönmesi (hiperpronasyon) ve bacakların kaskatı kesilerek uzatılması deserebre rijitliğin klinik tablosudur.
Derin Analiz
Deserebre rijitlik, üst motor nöron lezyonlarının, özellikle de orta beyin düzeyindeki bilateral hasarların (örneğin pontin lezyonlar, serebrovasküler olaylar veya anoksik beyin hasarı) bir neticesidir. Serebral korteksin inhibitör etkilerinin ortadan kalkmasıyla birlikte, vestibülospinal ve retikülospinal yolların aşırı aktivasyonu (fasilitatör etki) tetiklenir. Bu durum, özellikle antigravite kaslarında eşzamanlı ve kontrolsüz tonus artışına, yani gamma motor nöron aktivitesindeki patolojik amplifikasyona yol açar. Klinik olarak deserebre postür sergileyen hastalar; kolların dirseklerden ekstansiyona getirilmesi, bileklerin hiperpronasyonu, bacakların ise sert bir şekilde uzatılmış ve ayak bileklerinin plantar fleksiyonda olduğu karakteristik bir tablo sunar. Desereprasyon bulgusu, deskortike rijitliğe kıyasla çok daha derin bir beyin sapı hasarına işaret eder ve genellikle daha kötü bir prognozun habercisidir.
Etimoloji
Latince 'de-' (uzaklaşma, ayrılma) + 'cerebrum' (beyin, büyük beyin) sözcüklerinden türetilmiş olup, kortikal kontrolün ortadan kalktığı nörolojik durumu ifade eder.
Karıştırmayın
Deskortike rijitlik ile sıklıkla karıştırılır. Deskortike rijitlikte (kortikal hasar, kırmızı çekirdeğin üstü) kollar dirseklerden fleksiyona gelip göğse doğru kıvrılırken, deserebre rijitlikte (daha alt düzey beyin sapı hasarı) kollar ekstansiyonda ve pronasyondadır.