İrade Yitimi
Abulia (aboulia)
Tanım
İnisiyatif ve irade gücünün aşırı derecede kaybolması, bireyin karar vermesini veya istemli eylemleri başlatmasını imkansız hale getiren nöropsikiyatrik bir durumdur.
Örnek Vaka / Uygulama
58 yaşında sol anterior serebral arter enfarktüsü geçiren bir hastanın, saatlerce yatakta boşluğa bakarak hareketsiz durması, acıktığını veya tuvalete gitmesi gerektiğini ifade etmesine rağmen kendi başına yataktan kalkmak için hiçbir inisiyatif gösterememesi, ancak dışarıdan ısrarlı ve net bir komut verildiğinde minimal düzeyde hareket edebilmesi abulinin klinik tablosudur.
Derin Analiz
Abuli, motivasyon azalması spektrumunun orta noktasında yer alır; daha hafif formunda apati bulunurken, en şiddetli ucunda akinetik mutizm yer alır. Frontal lob lezyonları, özellikle prefrontal korteks ile bazal ganglionlar arasındaki fronto-subkortikal devrelerin (özellikle nükleus akkumbens ve medial frontal devreler) hasar görmesi veya iskemisi sonucunda ortaya çıkar. Birey duygu ve düşüncelere sahip olabilir ancak bunları eyleme dönüştürecek nöral 'harekete geçirme' (drive) mekanizmasından yoksun kalır. Şizofreni, majör depresif bozukluk, inme ve nörodejeneratif hastalıkların seyrinde sıklıkla gözlemlenir.
Etimoloji
Yunanca 'a-' (olumsuzluk, yokluk öneki) ve 'boulē' (irade, niyet, istek) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı 'iradesizlik veya istek yoksunluğu'dur.
Karıştırmayın
Apati (motivasyon ve duygusal katılımda genel düşüş, abuliden daha hafiftir ve eylem başlatamama boyutu bu kadar mutlak değildir) ve Akinetik Mutizm (abulinin en ağır formu olup hastanın konuşmadığı ve hiçbir motor yanıt vermediği tam bir hareketsizlik durumudur).
Keşfetmeye Devam Edin
Apati
Apathy
Motivasyon veya amaca yönelik davranış eksikliği ile çevresel uyaranlara karşı sergilenen derin bir kayıtsızlık hali.
Akinetik Mutizm
Akinetic Mutism
Bireyin göz hareketlerini korumasına karşın istemli hareketlerin ve konuşmanın ileri derecede azalması veya tamamen ortadan kalkmasıyla karakterize nörolojik durum.