Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Akinetik Mutizm

Akinetic Mutism

Tanım

Bireyin göz hareketlerini korumasına karşın istemli hareketlerin ve konuşmanın ileri derecede azalması veya tamamen ortadan kalkmasıyla karakterize nörolojik durum.

Örnek Vaka / Uygulama

Ön serebral arter anevrizması operasyonu geçiren 54 yaşındaki bir hasta, cerrahi sonrası süreçte gözleriyle odayı ve gelen kişileri takip edebilmekte, komutlarla gözlerini kırpabilmektedir. Ancak ekstremitelerinde hiçbir spontan hareket yoktur, ağrılı uyaranlara minimal çekme reaksiyonu verse de sözel iletişim kurmamakta ve emirle hareket edememektedir.

Derin Analiz

Akinetik mutizm, frontal lobların medial kesimlerindeki singulat korteks ve ek motor alan (SMA) ile bunlara eşlik eden subkortikal devrelerin, özellikle de talamus ve bazal ön beyin yapı ischemic, neoplastik veya travmatik hasarları sonucu ortaya çıkar. Bilinç düzeyi açısından hastalar dış dünyaya karşı uyanık görünürler ancak motor planlama, iradi eylem başlatma ve niyet etme (volisyon) kapasitelerini yitirmişlerdir. Bu durum, katatoni, locked-in sendromu veya vejetatif durumdan net bir şekilde ayrılır; çünkü hastalar işitsel ve görsel uyaranları takip edebilir ancak motor yanıtsızlık sergilerler.

Etimoloji

Yunanca 'a-' [olumsuzluk öneki] + 'kinesis' [hareket] sözcükleri ile Latince 'mutus' [dilsiz, sessiz] kökünün birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Locked-in sendromu ile sıklıkla karıştırılır; locked-in sendromunda hastanın motor çıktı yolları (ventral pons lezyonu nedeniyle) tamamen kopmuştur ancak bilinç ve istemli dikey göz hareketleri tamdır, hasta tamamen kabullenici bir kilitlenme yaşar. Akinetik mutizmde ise sorun motor yol hasarından ziyade irade ve eylem başlatma (motivasyonel motor sistem) bozukluğudur.