Akinetik
Akinetic
Tanım
Felce bağlı olmaksızın, istemli hareketlerin gerçekleştirilmesinde belirgin kayıp veya yoklukla karakterize durum.
Örnek Vaka / Uygulama
Parkinson hastasının kapı eşiğinden geçerken birden ayaklarının yere çivilenmiş gibi kalakalması ve hiçbir adım atamaması akinesinin klinik bir tezahürüdür; kaslarında felç yoktur ancak motor komut iletilememektedir.
Derin Analiz
Akinetik durumlar, motor nöronların periferik bir hasar nedeniyle felç geçirmesinden ziyade, hareketin başlatılmasını ve planlanmasını sağlayan bazal ganglion-talamokortikal devrelerin işlev bozukluğundan kaynaklanır. Dopaminerjik yolaklardaki patolojiler (özellikle substantia nigra'daki kayıplar) motor programlamanın kilitlenmesine yol açar. Birey kas gücüne ve fiziksel kapasiteye sahip olmasına rağmen, motor eylemi 'ateşleyemez'. Bu durum nöroloji ve psikiyatride akinetik mutizm veya Parkinson hastalarındaki donma nöbetleri gibi tablolarda merkezi bir semptom olarak incelenir.
Etimoloji
Yunanca 'a-' (olumsuzluk eki, yokluk) + 'kinesis' (hareket) köklerinden türetilmiştir; kelime anlamı 'hareketsiz' veya 'hareket yoksunu' demektir.
Karıştırmayın
Paralizi (felç) ile karıştırılır; paralizide kas dokusunda veya motor nöronlarda yapısal bir güç kaybı varken, akinetik durumda kaslar sağlamdır ancak hareket başlatılamaz.