Fark Tonu
Difference Tone
Tanım
İki yüksek frekanslı saf ses aynı anda çalındığında, koklear mekanizmaların doğrusal olmayan (non-lineer) tepkisi nedeniyle iç kulakta algılanan üçüncü, daha düşük frekanslı hayali ses.
Örnek Vaka / Uygulama
Müzik akustiğinde iki flütçü aynı anda sırasıyla 1000 Hz ve 1200 Hz frekanslarında iki saf ton çaldığında, odadaki dinleyiciler bu iki sese ek olarak insan kulağının iç mekanizması tarafından üretilen 200 Hz'lik üçüncü bir derin bas tonu (fark tonunu) algılarlar; oysa dışarıda fiziksel olarak 200 Hz'lik bir ses dalgası yayılmamaktadır.
Derin Analiz
İşitsel sinirbilim ve psikoakustik bağlamında fark tonu, baziler membranın mekanik özelliklerinin ve kulak zarından işitsel kortekse uzanan yolaktaki non-lineer bozulmaların bir sonucudur. İki farklı frekans ($f_1$ ve $f_2$) kulağa aynı anda ulaştığında, orta kulak ve kokleanın basiler membranı bu iki dalgayı fiziksel olarak etkileştirir. Sonuç olarak, matematiksel olarak $f_2 - f_1$ frekansına denk gelen bir kombinasyon tonu (Tartini tonu olarak da bilinir) üretilir. Bu durum, kokleanın dış tüylü hücrelerinin aktif mekanik geri bildirim döngülerinin ve stereosilya hareketlerinin non-lineer harmonik distorsiyon üretme kapasitesini doğrudan gösterir.
Etimoloji
İngilizce 'difference' (fark - Latinen 'differentia') ve 'tone' (ses/ton - Yunanca 'tonos' [gerilim, ses]) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Vurular (Beats) ve Toplam Tonu (Summation tone). Vurular, birbirine çok yakın iki frekansın (örneğin 440 Hz ve 442 Hz) girişim yapması sonucu ses yüksekliğinin periyodik olarak dalgalanmasıdır; fark tonu ise tamamen ayrı, işitsel olarak duyulabilir yeni bir sabit frekans üretilmesidir.