Distorsiyon
Distortion
Tanım
Algı, biliş, bellek veya psikanalitik süreçlerde, kabul edilemeyen dürtü ve düşüncelerin bilinçdışı ya da bilinçli mekanizmalarla tahrif edilmesi ve gerçeğin çarpıtılması.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik bir pratikte, yoğun bir başarısızlık korkusu yaşayan danışanın, yöneticisinden aldığı yapıcı ve küçük bir eleştiriyi 'Kovulmak üzereyim, tamamen başarısız bir insanım' şeklinde bilişsel olarak çarpıtması ve bunu mutlak bir gerçeklik olarak kabul etmesi bir distorsiyon örneğidir.
Derin Analiz
Bilişsel ve klinik psikolojide distorsiyon, bireyin içsel çatışmalarla başa çıkabilmek veya ego savunmasını sürdürebilmek adına dış gerçekliği ya da kendi içsel süreçlerini manipüle etmesi durumudur. Psikanalitik kuramda, özellikle rüya çalışmasının (dream-work) temel ürünlerinden biridir; yasaklanmış arzuların sansürlenerek egoya kabul edilebilir sembolik formlara dönüştürülmesini sağlar. Bilişsel modelde ise mantık dışı inançların ve otomatik düşüncelerin gerçeği esneterek olumsuz duygusal döngüleri tetiklemesiyle kendini gösterir. Nörobiyolojik düzlemde ise enformasyon işleme sırasında duyusal girdilerin kortikal düzeyde beklentiler ve geçmiş şemalar doğrultusunda yeniden yapılandırılması sürecidir.
Etimoloji
Latince 'distorquere' (diş- [ayrı/öteye] + torquere [bükmek, kıvırmak]) fiilinden türetilmiştir. Kelime kökeni itibarıyla bir formun, yapının veya gerçeğin orijinal ekseninden saparak bükülmesini ve şekil değiştirmesini ifade eder.
Karıştırmayın
İllüzyon ile karıştırılabilir; illüzyon dışsal bir uyarıcının fiziksel olarak yanlış algılanmasıyken, distorsiyon daha çok bilişsel, bellek veya psikanalitik süreçlerin içsel mekanizmalarla tahrif edilmesini kapsar.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Çarpıtma
Cognitive Distortion
Bireyin gerçekliği hatalı, abartılı veya irrasyonel biçimde algılamasına yol açan kusurlu düşünce kalıplarıdır.
Rüya Çalışması
Dream-work
Psikanalitik teoride, rüyanın örtük içeriğinin (latent content) rüya görenin deneyimlediği açık içeriğe (manifest content) dönüştürülme süreci.