Biyolojik Zeka
Biological İntelligence
Tanım
Ward C. Halstead tarafından ön beyin fonksiyonlarını geleneksel zeka kavramlarından ayırmak için tanımlanan, bilişsel aktivite için gerekli olan ve varsayılan kökeni biyolojik olan zihinsel yetenek düzeyi.
Örnek Vaka / Uygulama
Trafik kazası geçiren ve beyin tomografisinde frontal lob hasarı saptanan bir hastanın standart IQ testlerinde ortalama bir skor almasına rağmen, günlük planlama yapamaması, dürtülerini kontrol edememesi ve soyutlamada zorlanması biyolojik zeka kaybı bağlamında değerlendirilir. Halstead'in test bataryası, bu hastanın beyin hasarına bağlı zihinsel yetersizliğini, geleneksel testlerin kaçırdığı düzeyde ortaya koyar.
Derin Analiz
Biyolojik zeka kavramı, psikometrik zeka testlerinin ötesine geçerek beyin hasarı ve ön beyin (özellikle frontal lob) bütünlüğü ile zihinsel performans arasındaki doğrudan nedensel bağı incelemek amacıyla ortaya atılmıştır. Halstead, zekanın soyut bir yapının ötesinde, somut nöral sistemlerin kapasitesiyle sınırlı olduğunu savunmuştur. Bu yapı geleneksel IQ skorlarından farklı olarak, nörolojik hasara duyarlı bir test bataryası (Halstead-Reitan Nöropsikoloji Bataryası'nın temelini oluşturur) aracılığıyla ölçülür. Kortikal işlev bozuklukları, duyusal-algısal bütünleşme kusurları ve yürütücü işlev kayıpları bu modelin merkezinde yer alır. Nörobiyolojik temelde, sinaptik plastisite, kortikal kalınlık ve nörotransmiter verimliliği bu kapasitenin fizyolojik altyapısını oluşturur ancak mekanizma tamamen indirgemeci bir yaklaşımla açıklanamaz.
Etimoloji
İngilizce 'biological' (biyolojik, Latince 'biologia', Yunanca 'bios' [yaşam] + 'logia' [bilim]) ve 'intelligence' (zeka, Latince 'intelligentia', 'intelligere' [anlamak, kavramak]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Psikometrik zeka (Genel zeka faktörü veya IQ, büyük ölçüde akademik ve sözel/sayısal becerileri ölçerken; biyolojik zeka doğrudan ön beyin bütünlüğünü ve nörolojik hasara duyarlılığı hedefler) ve yapay zeka.