Beyin Kontüzyonu
Brain Contusion
Tanım
Kafatası travması sonucu beyin parankiminin doğrudan darbe alan veya 'contre-coup' (karşı darbe) mekanizmasıyla kafatası içi kemik çıkıntılara çarparak ezilmesi ve kılcal damar hasarına bağlı kanama geçirmesi durumudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek hızda motosiklet kazası geçiren ve kask takmayan bir bireyin, direksiyonla başını şiddetli şekilde çarpması sonucu acil servise bilinç bulanıklığı ile getirilmesi. Yapılan acil kraniyal BT taramasında, sağ frontal lobda hiperensefalik odaklar ve çevresinde hipodens ödem alanı (beyin kontüzyonu) saptanmıştır.
Derin Analiz
Beyin kontüzyonu, basit bir sarsıntıdan (komüsyondan) farklı olarak, beyin dokusunda mikroskobik düzeyin ötesinde, makroskobik yapısal bozulma, ödem, nekroz ve peteşiyel kanamalarla karakterizedir. Genellikle frontal ve temporal lobların tabanındaki sivri kemik çıkıntılara denk gelen bölgelerde yoğunlaşır. Nörolojik hasarın şiddeti; darbenin kinetik enerjisine, kafatasının ivmelenme ve yavaşlama dinamiklerine bağlı olarak değişir. Akut fazda gelişen vazojenik ödem kafa içi basıncını (KİB) artırabilir; iyileşme sürecinde ise glial skar dokusu bırakarak epileptik odak oluşumuna zemin hazırlayabilir.
Etimoloji
Latince 'contusio' (ezilme, çürütme) kelimesinden türetilmiştir; 'contundere' (birlikte dövmek, ezmek) fiiline dayanır.
Karıştırmayın
Beyin sarsıntısı (Komüsyon) ile sıkça karıştırılır; komüsyonda nörogörüntülemede yapısal lezyon saptanmazken, kontüzyonda parankimal hasar ve kanama mevcuttur. Diffüz Aksonal Hasar (DAH) ile de karışabilir ancak DAH daha yaygın bir şok dalgası ve akson kopması içerirken, kontüzyon lokalize bir ezilmedir.