Beyin Sarsıntısı
Brain Concussion
Tanım
Mekanik travma veya ivmelenme-yavaşlanma kuvvetleri nedeniyle beyin fonksiyonlarında geçici aksamalara yol açan, genellikle kısa süreli bilinç kaybı ve kendiliğinden iyileşmeyle karakterize hafif şiddetli beyin hasarı.
Örnek Vaka / Uygulama
Amerikan futbolu sırasında rakibiyle kask kaska çarpışan 22 yaşındaki bir sporcu, sahada 10 saniye boyunca bilincini kaybeder. Kenara alındığında hangi çeyrekte olduklarını hatırlayamaz, sorulara gecikmeli yanıt verir ve hafif bulantı yaşar. 24 saatlik tıbbi gözlem ve bilişsel dinlenme protokolünün ardından semptomları geriler ve kademeli olarak fiziksel aktiviteye dönüsü planlanır.
Derin Analiz
Nöropsikolojik ve klinik açıdan beyin sarsıntısı, yapısal bir lezyondan ziyade akut bir nörometabolik kaskad bozukluğudur. Kafaya alınan darbe veya ani inertial (atalet) kuvvetler, nöron membranlarında mekanik gerilmeye neden olur; bu durum potasyumun hücre dışına büyük bir hızla çıkmasına ve sodyum ile kalsiyumun hücre içine yığılmasına yol açar. Bu iyon dengesizliğini düzeltmek için hücre içi adenozin trifosfat (ATP) pompaları aşırı mesai yapar ve ani bir enerji krizini (glikoz metabolizma artışı ve ardından gelen hipometabolizma dönemi) tetikler. Klinik tablomuz baş ağrısı, amnezi, fotofobi ve bilişsel yavaşlama gibi semptomlarla kendini gösterir. Yapısal nörogörüntüleme yöntemlerinde (BT veya standart MR) genellikle patolojik bulgu saptanmaz; ancak diffüzyon tensör görüntüleme (DTI) gibi ileri teknikler beyaz madde bütünlüğündeki mikro yapısal bozulmaları ortaya koyabilir.
Etimoloji
Latince 'concutere' (şiddetle sarsmak, sallamak) fiilinden türetilmiş olup, 'con-' (birlikte) ve 'quatere' (sarsmak) köklerinin birleşiminden meydana gelir.
Karıştırmayın
Kontüzyon (beyin dokusunda morarma ve parankimal kanama içeren daha ağır yapısal hasar) ile sıklıkla karıştırılır. Beyin sarsıntısında (concussion) tipik olarak makroskopik doku hasarı veya kanama beklenmez.