Angelman Sendromu
Angelman Syndrome
Tanım
15. kromozomdaki genetik bir bozukluktan kaynaklanan; şiddetli öğrenme güçlükleri, konuşma yokluğu, ataksik yürüyüş ve sürekli neşeli hal, uygunsuz gülme nöbetleriyle karakterize konjenital nörogenetik bozukluk.
Örnek Vaka / Uygulama
8 yaşında bir çocuk, dengesiz, sarsıntılı (jerky) bir yürüyüş bozukluğu, hiç konuşamama ancak sıklıkla el çırpma hareketleriyle birlikte görülen sebepsiz gülme ve neşeli mizaç bulgularıyla kliniğe getirilir. Yapılan genetik incelemede 15q11-q13 delesyonu saptanır ve tablo Angelman sendromu olarak teşhis edilir.
Derin Analiz
Angelman sendromu, 15. kromozomun uzun kolunda (15q11-q13) yer alan UBE3A geninin maternal (annenin) kopyasındaki işlev kaybı veya delesyonu sonucu ortaya çıkan nörogelişimsel bir tablodur. Normalde bu bölgede paternal kopya imprinted (baskılanmış) olduğu için, maternal kopya hasar gördüğünde beyin (özellikle serebellum ve hipokampus) bu genin kodladığı protein ubiquitin protein ligaz E3A'dan yoksun kalır. Bu durum sinaptik plastisiteyi, nöronal gelişimi ve GABAerjik nörotransmisyonu doğrudan etkiler. Klinik tablo; ağır kognitif yetersizlikler, motor kontrol kusurları, EEG'de tipik epileptiform anomaliler, uyku bozuklukları ve sıklıkla paroksismal gülme ataklarıyla kendini gösterir.
Etimoloji
1965 yılında sendromu ilk kez klinik olarak tanımlayan İngiliz pediatrist Harry Angelman'ın soyadından (özel isimden eponim olarak) türetilmiştir.
Karıştırmayın
Otizm spektrum bozukluğu (sosyal etkileşim eksikliği ve tekrarlayıcı hareketler nedeniyle) ve Prader-Willi sendromu (aynı kromozom bölgesi olan 15q11-q13 kaynaklı olması ancak paternal kökenli mutasyon barındırması ve farklı bir fenotip göstermesi bakımından).