Kemo Beyin
Chemo Brain
Tanım
Kanser tedavisi gören veya bu süreci tamamlamış bireylerde görülen; bellek, dikkat, yürütücü işlevler ve bilgi işleme hızındaki düşüşleri tanımlayan gayri resmi klinik terim.
Örnek Vaka / Uygulama
Meme kanseri nedeniyle altı kür adjuvan kemoterapi ve ardından hormonoterapi alan 45 yaşındaki bir hastanın, tedavi sonrasında iş yerindeki raporları eskisi gibi organize edemediğini, toplantılarda konuşurken sık kullandığı kelimeleri hatırlamakta zorlandığını ve okuduğu paragrafları anlama süresinin uzandığını fark etmesi kemo beyin tablosunun tipik bir yansımasıdır.
Derin Analiz
Kemo beyin, nörolojik ve onkolojik bağlamda sıklıkla tek bir etkenle açıklanamayan multifaktöriyel bir nörobilişsel bozulma tablosudur. Her ne kadar etiyolojide başlangıçta doğrudan sitotoksik ajanların nörotoksik etkileri suçlanmış olsa da; güncel nörogörüntüleme ve psiko-onkoloji çalışmaları, tablonun sistemik inflamasyon (sitokin fırtınaları), endokrin tedaviler, radyoterapi, kronik ağrı, uyku bozuklukları ve kanserin kendisinin salgıladığı tümör kaynaklı faktörlerin sinerjik yıkımıyla tetiklendiğini göstermektedir. Prefrontal korteks ve hipokampal devrelerdeki metabolik ve yapısal değişiklikler, hastaların özellikle çalışma belleği ve kelime bulma (anomi) süreçlerinde belirgin zorluklar yaşamasına neden olur.
Etimoloji
İngilizce 'chemotherapy' [kemoterapi] sözcüğünün kısaltması olan 'chemo' ile 'brain' [beyin] kelimelerinin birleşiminden oluşan popüler ve klinik bir portmanteau (bileşik terim).
Karıştırmayın
Erken evre Demans ve Majör Nörobilişsel Bozukluk; bu durumlar ilerleyici ve kalıcı nörodejeneratif süreçlerle karakterize iken, kemo beyin genellikle dalgalanan seyirli, tedavi sonrasında kısmen düzelebilen veya stabil kalan spesifik bir kognitif disfonksiyon tablosudur.