Radyoterapi
Radiation Therapy / Radiotherapy
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
🔹 1. (radiation therapy): Evre II meme kanseri teşhisi konulan 48 numaralı kadın hastaya, meme koruyucu cerrahi (lumpektomi) sonrasında tüm meme parankimine ve tümör yatağına (boost) 5 hafta boyunca günlük fraksiyone dozlarda toplam 50 Gy harici radyoterapi uygulanmış, tedavi sürecinde hafif deri reaksiyonları ve geçici yorgunluk gözlemlenmiştir. 🔹 2. (radiotherapy): Evre II meme kanseri tanısı alan bir hastaya, meme koruyucu cerrahi sonrasında lokal nüks riskini minimuma indirmek amacıyla tüm meme parankimine 5 hafta boyunca günlük fraksiyonlar halinde toplam 50 Gy harici ışın (external beam) radyoterapi uygulanması.
Derin Analiz
🔹 1. (radiation therapy):
Radyoterapi, iyonlaştırıcı ışınların (X-ışınları, gama ışınları veya parçacık demetleri) hücresel düzeyde DNA moleküllerinde doğrudan veya dolaylı (serbest radikal üretimi yoluyla) çift zincirli kırıklara yol açması prensibine dayanır. Kanser hücreleri, kontrolsüz bölünme döngüleri ve DNA onarım mekanizmalarındaki yetersizlikler nedeniyle sağlıklı dokulara kıyasla radyasyonun DNA'da yarattığı bu hasara karşı daha duyarsızdır ancak onarım kapasiteleri de daha düşüktür. Tedavi planlamasında dozimetrik optimizasyon kritik bir rol oynar; amaç, tümör kontrol olasılığını (TCP) maksimize ederken normal doku komplikasyon olasılığını (NTCP) minimize etmektir. Yan etkiler arasında akut dönemde mukoza hasarı, yorgunluk ve cilt eritemi görülürken, geç dönemde fibrozis ve vasküler hasar gelişebilir.
🔹 2. (radiotherapy):
Radyoterapi, hücresel düzeyde DNA moleküllerine doğrudan veya serbest radikaller aracılığıyla dolaylı yoldan (inkorpore olan su moleküllerinin iyonizasyonu ile) hasar vererek hücre proliferasyonunu durdurmayı hedefler. Tümör hücreleri, normal dokulara kıyasla DNA onarım mekanizmalarında genellikle daha yetersiz olduğundan, fraksiyone doz uygulamaları ile sağlıklı doku koruması maksimize edilirken neoplastik hücreler üzerinde kümülatif sitotoksik etki yaratılır. Klinik onkolojide cerrahi ve kemoterapi ile multidisipliner bir triad oluşturur.
Etimoloji
🔹 1. (radiation therapy):
Latince 'radius' (ışın, tekerlek parmaklığı) ve Yunanca 'therapeia' (tedavi, bakım) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
🔹 2. (radiotherapy):
Latince 'radius' [ışın, şua] ve Yunanca 'therapeia' [tedavi, bakım] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
🔹 1. (radiation therapy):
Kemoterapi ile sıkça karıştırılır; kemoterapi sistemik bir ilaç tedavisi iken radyoterapi lokal veya bölgesel bir enerji aktarımıdır.
🔹 2. (radiotherapy):
Kemoterapi ile sıklıkla karıştırılır; kemoterapi sistemik bir farmakolojik ajan yoluyla tüm vücuttaki hızla bölünen hücreleri hedef alırken, radyoterapi lokalize bir alanı yüksek enerji dalgalarıyla hedefleyen regional bir müdahaledir.
Keşfetmeye Devam Edin
Tanısal Adaptif Davranış Ölçeği
Tanısal Adaptif Davranış Ölçeği
Diagnostic Adaptive Behavior Scale (DABS)
Günlük işlevsellik için gereken kavramsal, sosyal ve pratik becerileri ölçen, zihinsel gelişim bozukluğu tanısında kritik öneme sahip standardize edilmiş klinik değerlendirme aracı.
İncele
Fallus
Fallus
Phallus
Erkek cinsel organını (penis) veya bu formu taklit eden sembolik nesneleri ifade eden anatomik ve psikanalitik kavram.
İncele
Saldırganlık
Saldırganlık
Aggression
Başka bir canlıya veya nesneye fiziksel ya da psikolojik zarar verme amacıyla gerçekleştirilen kasıtlı davranış biçimi.
İncele
Kırılgan Yaşlı
Kırılgan Yaşlı
Frail Elderly
Günlük yaşam aktivitelerini yerine getirmede ciddi zorluklar yaşayan, bağımsızlığını büyük ölçüde kaybetmiş ve yoğun destekleyici bakıma ihtiyaç duyan yaşlı bireyler.
İncele