Kırılgan Yaşlı
Frail Elderly
Tanım
Günlük yaşam aktivitelerini yerine getirmede ciddi zorluklar yaşayan, bağımsızlığını büyük ölçüde kaybetmiş ve yoğun destekleyici bakıma ihtiyaç duyan yaşlı bireyler.
Örnek Vaka / Uygulama
82 yaşındaki bir hastanın tek başına ev içindeki temel ihtiyaçlarını (yemek pişirme, kişisel hijyen) karşılayamaması, hafif bir düşme sonrasında kalça kırığı yaşanması ve bu fiziksel travmanın ardından akut konfüzyon (deliryum) tablosu geliştirerek tam bağımlı hale gelmesi.
Derin Analiz
Geriatri ve klinik psikolojide kırılganlık, sadece kronik hastalıkların varlığıyla değil, fizyolojik rezervlerin ve stres faktörlerine uyum sağlama mekanizmalarının azalmasıyla karakterizedir. Nörobiyolojik düzlemde; sarkopeni, bağışıklık sisteminin yaşlanması (immunosenescence) ve kronik düşük dereceli inflamasyon (inflammaging) tablonun temelini oluşturur. Bilişsel ve psikolojik boyutta ise bu fiziksel gerileme, özerklik kaybı, depresif belirtiler ve çevresel kontrol algısının azalmasıyla tetiklenen bir kısır döngü yaratır.
Etimoloji
İngilizce 'frail' (Latince *fragilis*: kırılabilir, nazik) ve 'elderly' (Cermen kökenli yaşlı, kıdemli) kelimelerinin birleşiminden oluşan klinik bir popülasyon tanımıdır.
Karıştırmayın
Normal yaşlanma (normal aging) süreci ile sıklıkla karıştırılır; normal yaşlanmada fonksiyonel kapasite korunurken, kırılganlıkta homeostatik mekanizmaların çöküşü ve dış etkenlere karşı aşırı hassasiyet söz konusudur.
Keşfetmeye Devam Edin
Geriatri
Geriatrics
İleri yaş grubundaki bireylerin fizyolojik, psikolojik ve sosyal sağlık sorunlarının tanı, tedavi ve önlenmesiyle ilgilenen tıp ve gerontoloji alt dalıdır.
İncele
Günlük Yaşam Aktiviteleri
Activities Of Daily Living (adls)
Bir bireyin kendi kendine yetebilmesi ve temel öz bakımını sağlayabilmesi için her gün gerçekleştirdiği yataktan kalkma, giyinme, yemek yeme ve banyo yapma gibi temel bedensel eylemlerdir.
İncele