Geriatri
Geriatrics
Tanım
İleri yaş grubundaki bireylerin fizyolojik, psikolojik ve sosyal sağlık sorunlarının tanı, tedavi ve önlenmesiyle ilgilenen tıp ve gerontoloji alt dalıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
78 yaşında bir erkek hasta, unutkanlık ve sık düşme şikayetleriyle geriatri polikliniğine başvurur. Yapılan değerlendirmede hastanın günde 8 farklı reçeteli ilaç kullandığı (polifarmasi), bu ilaçların etkileşimi nedeniyle ortostatik hipotansiyon geliştiği ve bunun da düşmelere yol açtığı tespit edilir. Geriatri uzmanı, farmakoterapiyi yeniden düzenleyerek ve bilişsel rehabilitasyon ekleyerek hastanın bağımsızlık düzeyini korur.
Derin Analiz
Geriatri, sadece hastalık odaklı bir yaklaşım değil, yaşlı bireylerin fonksiyonel bağımsızlığını ve yaşam kalitesini maksimize etmeyi amaçlayan multidisipliner bir bilim dalıdır. Yaşlanma süreci; homeostazın azalması, komorbiditelerin artması, polifarmasi riski ve farmakokinetik/farmakodinamik profilin değişmesiyle karakterizedir. Klinik uygulamada, geriatrik sendromlar olarak bilinen demans, düşmeler, inkontinans, frajilite (kırılganlık) ve malnütrisyon gibi durumların yönetimi, geleneksel tıbbi yaklaşımlardan farklı olarak bütüncül bir değerlendirme (kapsamlı geriatrik değerlendirme) gerektirir. Nörobiyolojik düzeyde, yaşlanmayla birlikte gelişen nörodejeneratif süreçler ile normal yaşlanmaya bağlı bilişsel esneklik kaybının ayırt edilmesi klinik psikolojinin ve nöropsikolojinin temel çalışma alanını oluşturur.
Etimoloji
Antik Yunanca 'gerōn' (yaşlı adam) ve 'iatrikē' (hekimlik/tedavi sanatı) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Gerontoloji ile sıkça karıştırılır; gerontoloji yaşlanmanın biyolojik, psikolojik ve sosyolojik süreçlerini akademik olarak incelerken, geriatri doğrudan bu süreçlerin tıbbi ve klinik bakımıyla ilgilenen uygulamalı bir daldır.