Bağımsızlık
İndependence
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmacı, yeni bir kaygı terapisi yönteminin etkinliğini ölçerken, aynı aileden gelen bireyleri farklı deney gruplarına rastgele atasa bile, paylaşılan ev ortamı nedeniyle bu bireylerin ölçüm skorları istatistiksel olarak bağımsız olmayabilir. Veri analizinde bu bağımlılık göz ardı edilirse, elde edilen p değerleri güvenilirliğini yitirir.
Derin Analiz
Bağımsızlık kavramı, hem psikolojinin gelişimsel ve klinik alt dallarında bireyin otonomi kazanma süreci olarak ele alınır hem de istatistiksel analizlerde temel bir varsayım olarak karşımıza çıkar. Varyans analizi ve çoklu doğrusal regresyon gibi yöntemlerde 'gözlemlerin bağımsızlığı' (independence of observations), bir veri noktasının diğerinin oluşumunu etkilememesini ifade eder. Bu varsayımın ihlali, standart hata tahminlerinin sapmasına ve Tip I hata oranının artmasına yol açarak çıkarımsal istatistiklerin geçerliliğini doğrudan zedeler.
Etimoloji
Latince 'in-' (olumsuzluk ek) + 'pendere' (asılmak, bağlı olmak) fiilinden türetilmiş 'independentia' kökünden evrilmiştir.
Karıştırmayın
Otonomi kavramı ile sıklıkla karıştırılır; otonomi daha çok içsel motivasyon ve öz-yönetim kapasitesine odaklanırken, bağımsızlık dışsal kontrol ve ilişkisizlik durumunu vurgular.
Keşfetmeye Devam Edin
Uysal Yanıt Eğilimi
Uysal Yanıt Eğilimi
Acquiescent Response Set
Katılımcıların anket ve ölçek maddelerinin içeriğine bakmaksızın, sunulan ifadelere sürekli olarak 'katılıyorum' veya 'evet' şeklinde yanıt verme yönündeki sistematik eğilimi.
İncele
Aralıklı Örnekleme
Aralıklı Örnekleme
İnterval Sampling
Evrenden veya zaman dilimlerinden belirli ve eşit aralıklarla örneklem seçilmesini içeren sistematik bir veri toplama yöntemidir.
İncele
Korelasyonel Yanılgı
Korelasyonel Yanılgı
Correlational Fallacy
İki değişken arasındaki istatistiksel ilişkinin otomatik olarak nedensellik ilişkisi anlamına geldiği yönündeki hatalı çıkarımdır.
İncele
Sıralı Desen
Sıralı Desen
Sequential Design
Veri toplama sürecinde önceden belirlenmiş ara analiz noktalarında sonuçların istenen örüntüyü sergilememesi ya da katılımcılar için risk/maliyet oluşturması durumunda çalışmanın erken sonlandırılmasına olanak tanıyan araştırma deseni.
İncele