Bağımsızlık
İndependence
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmacı, yeni bir kaygı terapisi yönteminin etkinliğini ölçerken, aynı aileden gelen bireyleri farklı deney gruplarına rastgele atasa bile, paylaşılan ev ortamı nedeniyle bu bireylerin ölçüm skorları istatistiksel olarak bağımsız olmayabilir. Veri analizinde bu bağımlılık göz ardı edilirse, elde edilen p değerleri güvenilirliğini yitirir.
Derin Analiz
Bağımsızlık kavramı, hem psikolojinin gelişimsel ve klinik alt dallarında bireyin otonomi kazanma süreci olarak ele alınır hem de istatistiksel analizlerde temel bir varsayım olarak karşımıza çıkar. Varyans analizi ve çoklu doğrusal regresyon gibi yöntemlerde 'gözlemlerin bağımsızlığı' (independence of observations), bir veri noktasının diğerinin oluşumunu etkilememesini ifade eder. Bu varsayımın ihlali, standart hata tahminlerinin sapmasına ve Tip I hata oranının artmasına yol açarak çıkarımsal istatistiklerin geçerliliğini doğrudan zedeler.
Etimoloji
Latince 'in-' (olumsuzluk ek) + 'pendere' (asılmak, bağlı olmak) fiilinden türetilmiş 'independentia' kökünden evrilmiştir.
Karıştırmayın
Otonomi kavramı ile sıklıkla karıştırılır; otonomi daha çok içsel motivasyon ve öz-yönetim kapasitesine odaklanırken, bağımsızlık dışsal kontrol ve ilişkisizlik durumunu vurgular.