Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Uyarılma Düzeyi

Arousal Level

Tanım

Bir organizmanın dış veya uyaranlara karşı duyarlılık, uyanıklık ve fizyolojik tepki verme derecesidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Yüksek stresli bir mülakata giren bir adayın kalp atış hızının artması, göz bebeklerinin büyümesi ve avuç içlerinin terlemesi, sempatik sinir sisteminin aktivasyonuyla yükselen uyarılma düzeyinin somut bir göstergesidir.

Derin Analiz

Uyarılma düzeyi, merkezi sinir sisteminin aktivasyon derecesini ve retiküler aktive edici sistemin (RAS) işlevselliğini yansıtan temel bir biyopsikolojik yapıdır. Yer-zaman oryantasyonundan karmaşık bilişsel işlemlere kadar geniş bir yelpazeyi etkiler. Yerleşik Yerkes-Dodson Yasası'na göre, uyarılma düzeyi ile performans arasında ters U şeklinde bir ilişki bulunur; yani ne aşırı düşük (uyuşukluk/koma) ne de aşırı yüksek (panik/disorganizasyon) uyarılma düzeyi optimal bilişsel işlevsellik sağlar. En verimli performans, orta düzeyde bir uyarılma seviyesinde gerçekleşir.

Etimoloji

İngilizce 'arouse' (uyandırmak, harekete geçirmek) fiilinden türetilmiş olup, kökeni Eski İngilizce 'arisan' (ayağa kalkmak, yükselmek) kelimesine dayanmaktadır.

Karıştırmayın

Kaygı (Anksiyete) ile sıklıkla karıştırılır; ancak uyarılma düzeyi tamamen nörofizyolojik bir aktivasyon durumuyken, kaygı bu uyarılmanın zihinsel olarak olumsuz yorumlanması ve duygusal bileşenidir.