Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Aktivasyon Deseni

Activation Pattern

Tanım

Elektroensefalografi kayıtlarında, bireyin gözlerini açarak görsel bir uyaranla etkileşime girmesi sonucu alfa dalgalarının baskılanması ve düşük voltajlı, hızlı aktiviteye geçiş yapması durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

EEG laboratuvarında gözleri kapalı bir şekilde istirahat eden bir katılımcıdan ekrandaki dinamik bir grafik verisini incelemesi istendiğinde, oksipital bölgedeki güçlü alfa dalgası salınımı aniden kaybolur ve yerini düşük genlikli beta ve gama dalgalarına bırakır; bu anlık dönüşüm tipik bir aktivasyon desenidir.

Derin Analiz

Nörofizyolojik açıdan aktivasyon deseni, kortikal uyarılmışlık düzeyinin (arousal) ve talamokortikal devrelerin dinamik modülasyonunun bir göstergesidir. Birey istirahat halindeyken ve gözleri kapalıyken 8-12 Hz frekansındaki senkronize alfa ritimleri hakimken, görsel uyaranın işlenmesiyle birlikte bu senkronizasyon bozulur (alfa desynchronization). Bu durum, lokal veya genel düzeyde, geçici ya da sürekli olarak nöronal ağların daha hızlı ve desenkronize işlemleme moduna geçtiğini doğrular. Bilişsel yükün artması veya dikkat yönelimi, korteksin metabolik ve elektriksel konfigürasyonunu doğrudan değiştirerek bu deseni tetikler.

Etimoloji

Latince 'activus' (faal, etkin) ve Fransızca 'patron' (model, örnek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; nörofizyolojide elektriksel küme modellerini tanımlamak için kullanılır.

Karıştırmayın

Alfa blokajı kavramıyla sıklıkla eş anlamlı kullanılır; ancak aktivasyon deseni daha geniş bir spektrumu kapsar ve sadece alfa dalgası baskılanmasını değil, eş zamanlı ortaya çıkan hızlı frekanslı voltaj değişimlerinin tamamını ifade eder.