Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Sağır İşitme

Deaf Hearing

Tanım

Tamamen sağır bireylerin, bilinçli bir işitme farkındalığı olmaksızın sesleri tespit etme ve yönünü belirleme kapasitesi.

Örnek Vaka / Uygulama

Odyometrik testlerde hiçbir akustik uyaranı bilinçli olarak duyduğunu rapor edemeyen tamamen sağır bir katılımcının, laboratuvar ortamında kulaklıklarından verilen ani bir ses patlamasının sağdan soldan geldiği sorulduğunda, bilinçli bir tahminde bulunduğunu söylemesine rağmen sesin yönünü sürekli olarak doğru tahmin etmesi.

Derin Analiz

Sağır işitme, birincil işitsel korteksteki hasarlara rağmen subkortikal işitsel yolların (örneğin inferior kollikulus ve medial genikül çekirdek) işlevselliğini koruduğunu gösteren kritik bir nöropsikolojik olgudur. Birey akustik uyarıcıyı 'duyduğunu' veya sesin niteliğini bilincinde deneyimlemez; ancak zorunlu (involuntary) davranışsal testlerde sesin uzaysal konumunu istatistiksel olarak anlamlı bir doğrulukla işaret edebilir. Bu durum, algı ve bilinç (consciousness) süreçlerinin nöroanatomik olarak ayrışabileceğini, bilinçli farkındalık olmasa dahi beyin sapı ve alternatif yollar aracılığıyla çevresel uyarıcılara tepki verilebileceğini kanıtlar. Somatosensoriyel sistemin, yani vücut yüzeyindeki mekanoreseptörlerin ses dalgalarının yarattığı mikro titreşimleri algılaması da bu süreçte ikincil bir somatik entegrasyon mekanizması olarak öne sürülmektedir.

Etimoloji

İngilizce 'deaf' (işitme engelli, sağır) ve 'hearing' (duyma, işitme) kelimelerinin birleşiminden oluşan, nöropsikoloji literatürüne 'kör görüş' (blindsight) olgusunun işitme modalitesindeki karşılığı olarak dahil edilmiş bir bileşik terimdir.

Karıştırmayın

Blindsight (Kör görüş - görsel modalitedeki benzer işlevsizlik-bilinç ayrımı) ve numbsense (hissizlik - somatosensoriyel dokunma modalitesindeki bilinçsiz algı). Sağır işitme, görsel veya dokunsal değil, tamamen işitsel uyaranların uzaysal lokalizasyonuna odaklanır.