Hipertansif Arteriyopati
Arteriopathia Hypertonica
Tanım
Hipertansiyon ile ilişkili, arter duvarındaki kas ve elastik dokunun kalınlaşarak bağ dokusu lifleriyle yer değiştirdiği bir arteriyel dejenerasyon formudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllardır kontrol altına alınamayan sistemli hipertansiyon öyküsü bulunan 62 yaşındaki bir bireyin, ani gelişen sol hemipleji (felç) tablosuyla acil servise başvurması ve yapılan nörogörüntülemede bazal ganglion bölgesinde hipertansif arteriyopatiye bağlı laküner infarkt ile birlikte mikrokanamalar saptanması.
Derin Analiz
Hipertansif arteriyopati, vasküler yatakta kronik basınca yanıt olarak gelişen yapısal bir yeniden şekillenme (remodeling) sürecidir. Sürekli yüksek intraluminal basınç, arter duvarının tunika media tabakasındaki düz kas hücrelerinin hipertrofisine ve hücre dışı matriksin (özellikle kollajen liflerin) artışına yol açar. Zamanla bu elastik ve musküler elemanların yerini fibrotik doku alır ve damar duvarının kompliyansı (esnekliği) irreversible biçimde düşer. Serebral dolaşımda küçük perforan arterleri (örneğin lentikülostriat arterler) etkilediğinde, lipohiyalinoz ve Charcot-Bouchard anevrizmalarına zemin hazırlayarak hemorajik inmelerin veya laküner infarktüslerin patofizyolojisinde kritik bir rol oynar.
Etimoloji
Latince arteria [atardamar] + Yunanca pathos [hastalık, acı] ve hyper [aşırı] + tonos [gerginlik, basınç] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Ateroskleroz ile sıkça karıştırılır; ancak ateroskleroz daha büyük arterleri tutan, intimada lipid plaklarının ve köpük hücrelerinin birikimiyle karakterize bir süreçken, hipertansif arteriyopati öncelikle küçük arteriyolleri etkileyen fibrotik ve musküler bir dejenerasyondur.