Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Apati Sendromu

Apathy Syndrome

Tanım

Bilişsel, davranışsal ve duygusal düzeyde belirgin bir motivasyon, ilgi ve hedef yönelimli eylem eksikliğiyle karakterize, nörolojik ve psikiyatrik bir sendrom.

Örnek Vaka / Uygulama

68 yaşındaki Alzheimer tanısı almış bir hasta, gün boyunca oturma odasındaki koltukta saatlerce hiçbir şey yapmadan, televizyonu bile açmadan veya gelen sorulara neredeyse hiç tepki vermeden oturmaktadır. Yakınları yemek yemesini ya da tuvalete gitmesini hatırlatmadığı sürece kendi başına eyleme geçememekte, ancak bu durum hastada herhangi bir kaygı ya da üzüntü yaratmamaktadır.

Derin Analiz

Apati sendromu, temel olarak prefrontal korteks ile bazal ganglionlar arasındaki fronto-striatal devrelerin bozulmasından kaynaklanan bir motivasyon ve istem (volisyon) kusurudur. Majör depresyondaki çökkün duygu durumundan ve anhedoniden (zevk alamama) farklı olarak, apati yaşayan bireylerde sadece hüzün veya mutsuzluk değil, geleceğe dair plan yapma, çaba göstererek bir ödülü elde etme veya dış uyaranlara duygusal tepki verme kapasitesinde kalıcı bir körelme görülür. Alzheimer hastalığı, Parkinson hastalığı, inme ve şizofreni gibi tablolarda nörobiyolojik bir hasarın sonucu olarak ortaya çıkabileceği gibi, savaş esirleri veya büyük felaket kurbanları gibi aşırı travmatik ortamlarda psikolojik bir savunma mekanizması (duygusal yalıtım ve kopuş) olarak da gelişebilir.

Etimoloji

Yunanca 'a-' (olumsuzluk, yokluk) ve 'pathos' (duygu, tutku, ıstırap) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı 'duygu yoksunluğu veya tutkusuzluk'tur.

Karıştırmayın

Majör Depresyon (Depresyonda suçluluk, hüzün ve özgüven kaybı ön plandayken, apatide temel sorun nötralite, ilgisizlik ve çaba gösterme isteksizliğidir) ve Anhedoni (Anhedoni zevk alma kapasitesinin kaybıyken, apati tüm hedefli davranışların ve motivasyonun genel kaybıdır).