Siklik AMP (camp)
Cyclic AMP (camp; Cyclic Adenosine Monophosphate)
Tanım
Nöronal sinapslarda dopamin, norepinefrin ve serotonin gibi nörotransmitterlerin sinyal iletiminde görev yapan kritik bir ikincil haberci moleküldür.
Örnek Vaka / Uygulama
Prefrontal korteksteki bir dopamin reseptörüne (örneğin D1 reseptörü) bir nörotransmitter bağlandığında, hücre içindeki cAMP seviyeleri artar. Bu artış, PKA'nın katalitik alt birimlerini serbest bırakarak nükleusa sinyal taşınmasını tetikler ve uzun süreli bellekle ilgili genlerin transkripsiyonunu hızlandırır.
Derin Analiz
Hücre dışı sinyallerin (birinci haberciler) hücre zarlarındaki reseptörlere bağlanmasının ardından, hücre içi biyokimyasal yanıtı başlatan moleküler kaskadın merkezinde yer alır. Adenilat siklaz enzimi tarafından ATP'den sentezlenir. Protein kinaz A (PKA) gibi hedef enzimleri aktive ederek gen ekspresyonunu, iyon kanal permeabilitesini ve sinaptik plastisiteyi doğrudan modüle eder. Özellikle monoaminerjik nörotransmitter sistemlerinin (dopaminerjik, noradrenerjik, serotonerjik) sinaptik etkinliklerinin hücre içi boyutta kodlanmasında hayati bir rol üstlenir.
Etimoloji
İngilizce 'cyclic' (dairevi/halkasal, Yunanca 'kyklos' [çember/halka]) ve 'adenosine monophosphate' (adenin bazlı nükleotit ile tekli fosfat grubu bileşeni) terimlerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
ATP (Adenozin Trifosfat) ile karıştırılabilir; ATP hücrenin ana enerji para birimi ve cAMP'nin ham maddesiyken, cAMP doğrudan bir enerji taşıyıcısı değil, hücresel sinyal iletiminde görev yapan bir ikincil habercidir.