Adenin
Adenine
Tanım
DNA ve RNA yapı taşlarını oluşturan, genetik kodun aktarımında ve hücresel enerji metabolizmasında kritik rol oynayan azotlu pürin bazı.
Örnek Vaka / Uygulama
Sinir hücrelerinin (nöronların) aksiyon potansiyeli üretmek ve korumak için sodyum-potasyum pompalarını sürekli aktif tutması gerekir. Bu pompa, her devirde ATP hidrolizi yapar; yani adenin bazlı bu molekülün yapısındaki yüksek enerjili fosfat bağları çözülerek iyonların hücre içi ve dışı dengesi sağlanır.
Derin Analiz
Adenin, çift halkalı yapısıyla pürin bazları sınıfına ait olan organik bir bileşiktir. Moleküler düzeyde, DNA çift sarmalında timin ile iki adet hidrojen bağı kurarak baz eşleşmesi yapar; RNA yapısında ise timinin yerini alan urasil ile eşleşir. Genetik bilginin depolanması ve kopyalanmasının yanı sıra, adenin türevleri biyolojik sistemlerde enerji transferinin merkezindedir. Riboz şekeri ve üç fosfat grubuyla birleşerek oluşturduğu adenozin trifosfat (ATP), hücre içi endergonik ve eksergonik reaksiyonları birbirine bağlayan temel enerji para birimidir. Ayrıca koenzimlerin (NADH, FADH2, koenzim A) yapısında kofaktör olarak yer alarak metabolik yolların sürdürülmesinde vazgeçilmez bir işlev üstlenir.
Etimoloji
Antik Yunanca 'adēn' (göz, bez, lenf bezi) kökünden türetilmiştir; ilk kez 1885 yılında Alman kimyager Albrecht Kossel tarafından pankreas dokusundan izole edildiğinde bu isim verilmiştir.
Karıştırmayın
Adenozin (adeninin riboz şekerine bağlanmış nükleosit hali) ve ATP (aynı yapıya üç fosfat grubunun eklenmiş hali) ile sıklıkla karıştırılır; adenin bunların temelini oluşturan baz molekülüdür.