Biyolojik İşaret
Biological Marker
Tanım
Bir organizmanın fizyolojik süreçlerinde, doğrudan nedensel olması gerekmeksizin belirli bir bozukluğa eşlik eden ölçülebilir değişim.
Örnek Vaka / Uygulama
Major depresif bozukluk tanısı değerlendirilen bir hastada, sabah kortizol seviyelerinin kronik olarak yüksek çıkması ve uyku EEG'sinde hızlı göz hareketi (REM) latansının kısalması birer biyolojik işarettir. Bu bulgular tek başına depresyonun sebebi olmasa da, alttaki nörobiyolojik süreci objektif olarak miktarlandırmayı sağlar.
Derin Analiz
Biyolojik işaret (biyobelirteç), klinik psikoloji ve nörobilimde patolojik durumların tespiti, sınıflandırılması ve tedavi yanıtlarının izlenmesinde kritik bir ampirik temel sunar. Bu parametreler; genetik ekspresyonlar, nörotransmitter seviyeleri, endokrin aktivite (örneğin HPA aksı disregülasyonu) veya nörogörüntüleme bulguları şeklinde kendini gösterebilir. Metodolojik olarak, biyolojik işaretin tanısal geçerliliğe sahip olması için yüksek duyarlılık (sensitivity) ve özgüllük (specificity) sergilemesi beklenir. Ancak epistemolojik açıdan korelasyon ile nedensellik birbirine karıştırılmamalıdır; bir biyobelirteç ilgili psikopatolojinin etiyolojik ajanı olmak zorunda değildir, yalnızca eşlik eden fizyolojik bir yansıma da olabilir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Biyokimyasal belirteç (biochemical marker) genellikle moleküler ve kimyasal alt seviyelere odaklanırken, klinik işaret (clinical marker) daha geniş semptomatolojik gözlemleri kapsar. Her biyolojik işaret bir risk faktörü değildir; risk faktörü nedensel öncelliğe sahipken, biyobelirteç sadece eşlik edebilir.
Keşfetmeye Devam Edin
Primer Progresif Afazi
Primer Progresif Afazi
Primary Progressive Aphasia (PPA)
Dil becerilerinde kademeli ve geri dönüşsüz bir yıkımla karakterize, genellikle daha yaygın nörodejeneratif süreçlerin öncülü olan nörodejeneratif sendrom.
İncele
Aromaterapi
Aromaterapi
Aromatherapy
Tohum, ot, çiçek, meyve ve ağaçlardan elde edilen uçucu yağların koklanması veya topikal olarak uygulanması yoluyla psikolojik ve fiziksel sağlığı iyileştirmeyi amaçlayan tamamlayıcı bir uygulamadır.
İncele
Duyusal Modülasyon Disfonksiyonu
Duyusal Modülasyon Disfonksiyonu
Sensory Modulation Dysfunction
Bireyin çevreden gelen duyusal uyaranlara (dokunma, hareket, işitme, görme vb.) uygun ve adaptif tepkiler verme yeteneğinde görülen kronik düzenleme bozukluğudur.
İncele
Proksimal Tepki
Proksimal Tepki
Proximal Response
Bir organizmanın içinde, uyarıcıya doğrudan yakın bir konumda veya anında meydana gelen glandüler ya da müsküler düzeydeki içsel tepki.
İncele