Biyobelirteç
Biomarker
Tanım
Normal biyolojik süreçlerin, patolojik durumların veya farmakolojik müdahalelere verilen yanıtların objektif olarak ölçülebilen ve değerlendirilebilen göstergesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Majör Depresif Bozukluk tanısı alan bir bireyin tedaviye direnç mekanizmalarını incelemek amacıyla serum BDNF (Beyin Kaynaklı Nörotrofik Faktör) seviyelerinin longitudinal olarak ölçülmesi ve psikofarmakolojik ajan değişimine verilen nörobiyolojik yanıtın takibi.
Derin Analiz
Biyobelirteçler; moleküler, histokimyasal veya fizyolojik düzeyde nicel olarak saptanabilen parametrelerdir. Nörobilim ve psikiyatride; nörotransmitter metabolitleri, genetik varyantlar (örneğin APOE e4 alleli), nörogörüntüleme verileri (fMRI ile saptanan yapısal hacim değişiklikleri) ve proteinopatiler (örneğin Alzheimer hastalığında amiloid-beta plakları) üzerinden incelenirler. Tanısal duyarlılık ve özgüllük sağlama potansiyelleri sayesinde, klinik pratikte nosolojik kategorizasyonun ve sağaltım sürecinin izlenmesinde temel birer nicel araç işlevi görürler.
Etimoloji
İngilizce 'biological' [biyolojik] ve 'marker' [işaretçi/belirteç] kelimelerinin portmanteau (birleşim) kökeni olup, Yunanca 'bios' [yaşam] ve Germen kökenli 'marka' [işaret, sınır] kelime köklerine dayanır.
Karıştırmayın
Klinik belirti (semptom) ve işaret (bulgu) kavramlarıyla karıştırılır; semptom hastanın öznel deneyimiyken, biyobelirteç dışsal, nesnel ve laboratuvar temelli ölçülebilir bir parametredir.