Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Belirteç

Marker

Tanım

Belirli bir durumun, patolojinin, genetik varyasyonun veya biyolojik sürecin varlığını saptamaya yarayan saptanabilir gösterge.

Örnek Vaka / Uygulama

Majör depresif bozukluk şüphesiyle klinisyen-araştırmacılara başvuran bir hastada, uyku EEG kayıtlarında hızlı göz hareketi (REM) latansının belirgin şekilde kısalması, depresif durumun nörofizyolojik bir belirteci olarak değerlendirilir.

Derin Analiz

Belirteç kavramı, klinik psikiyatri, nöroloji, genetik ve epidemiyolojide fenotipik ya da endofenotipik bir durumun nesnel ölçümünü sağlamak amacıyla kullanılır. Biyokimyasal, genetik, nörogörüntüleme veya klinik olmak üzere çeşitli alt kategorilere ayrılır. Örneğin, küçük damar hastalığının nörogörüntüleme incelemelerinde genişlemiş perivasküler boşlukların tespit edilmesi, ilgili patoloji için güvenilir bir nöroradyolojik belirteç işlevi görür. Bu tür göstergeler, hastalıkların erken tanısında, prognozunun öngörülmesinde ve tedaviye verilen yanıtın izlenmesinde ampirik bir temel sunar.

Etimoloji

Latince 'marcare' (işaretlemek, nişan koymak) fiilinden türetilmiş olup, Orta İngilizce ve Germen kökenli 'marka' sözcüğünün bilimsel bağlamdaki izdüşümüdür.

Karıştırmayın

Semptom (öznel şikayet) ve bulgu (klinisyenin gözlemlediği nesnel belirti) kavramlarıyla sıkça karıştırılır; ancak belirteç, bunların ötesinde altta yatan süreci veya yatkınlığı gösteren daha geniş bir ölçülebilir işarettir.