Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Genetik Belirteç

Genetic Marker

Tanım

Kromozom üzerinde saptanabilir bir konuma sahip olan ve nesiller boyunca kalıtımı kolaylıkla takip edilebilen bir gen veya DNA segmentidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Nadir görülen genetik bir nörolojik hastalığın aile içindeki geçişini inceleyen bir araştırma ekibi, hasta bireylerin tamamında ortak olan ancak sağlıklı bireylerde bulunmayan spesifik bir DNA dizilimini (mikrosatellit tekrarını) belirleyerek hastalığın kromozomal lokasyonunu haritalandırır.

Derin Analiz

Genetik belirteçler, moleküler biyoloji ve genetik epidemiyolojide fenotipik özellikler ile genotipler arasındaki bağlantıyı kuran temel araçlardır. Kromozom üzerinde birbirine fiziksel olarak yakın konumlanan DNA segmentlerinin (bağlantı analizi - linkage analysis) birlikte kalıtılma eğiliminden yararlanılır. Henüz kimliği veya tam dizilimi bilinmeyen ancak yaklaşık konumu tahmin edilen patolojik bir genin saptanmasında dolaylı bir pusula görevi görür. Özellikle karmaşık psikiyatrik bozuklukların ve nörodejeneratif hastalıkların kalıtımsal geçiş yollarının haritalandırılmasında istatistiksel olasılık hesaplamalarına dayanak oluşturur.

Etimoloji

Latince 'genesis' [doğuş, köken] ve Eski İngilizce 'mearc' [sınır işareti, nişan] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Genotip ile karıştırılır; genotip organizmanın tüm genetik kompozisyonunu ifade ederken, genetik belirteç kalıtım takibini sağlayan spesifik bir DNA işaretçisidir.