Kolesistokinin
CCK
Tanım
Gİ sistemi ile merkezi sinir sisteminde salgılanan, sindirim süreçlerini düzenleyen ve anksiyojenik (kaygı tetikleyici) etkileriyle bilinen bir neuropeptiddir.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik nörofizyoloji laboratuvarında yürütülen bir provokasyon testinde, sağlıklı gönüllülere intravenöz yolla CCK-4 uygulandığında, katılımcıların saniyeler içinde ani bir kardiyovasküler uyarılma, nefes darlığı ve yoğun felaketçi bilişler içeren akut bir panik reaksiyonu deneyimledikleri gözlemlenmiştir.
Derin Analiz
Kolesistokinin (CCK), duodenum mukozasındaki I hücreleri tarafından salgılanan bir gastrointestinal hormon olmasının yanı sıra, beyinde (özellikle serebral korteks ve amigdalada) en yoğun bulunan neuropeptitlerden biridir. Satiety (tokluk) sinyallerinin beyne iletilmesinde vagus siniri üzerinden kritik bir rol oynar. Nörobiyolojik düzeyde, CCK-4 reseptör agonistleri insanlarda akut panik atakları ve yoğun kaygı durumlarını tetikleyebilmektedir. Bu bağlamda, hem periferik metabolik regülasyonda hem de merkezi duygu durum ve stres devrelerinde çift yönlü bir neuromodülatör olarak işlev görür.
Etimoloji
Yunanca 'chole' [safra] + 'cystis' [kese] + 'kinein' [hareket ettirmek] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; kelime anlamı 'safra kesesini hareket ettiren' demektir.
Karıştırmayın
Ghrelin (açlık hormonu ile karıştırılır; oysa CCK bir tokluk sinyalidir) ve Kortizol (kronik stres hormonu; CCK ise akut panik ve anksiyete tepkileriyle daha doğrudan ilişkilidir).