Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ghrelin

Ghrelin

Tanım

Midedeki endokrin hücreler tarafından salgılanan, hipotalamusa etki ederek iştahı ve büyüme hormonu salınımını tetikleyen oreksijenik peptit hormondur.

Örnek Vaka / Uygulama

Uzun süredir olan bir bireyin kanındaki yüksek ghrelin seviyeleri, ön lob hipofizini ve hipotalamusu uyararak yiyeceklere karşı dikkatin keskinleşmesine ve mide motilitesinin artmasına neden olur; kişi yemek yedikten sonra ghrelin konsantrasyonu düşer ve tokluk sinyalleri devreye girer.

Derin Analiz

Ghrelin, esas olarak midenin fundus bölgesindeki enteroendokrin hücreler (X/A-like hücreler) tarafından üretilen yirmi sekiz amino asitli bir peptit hormondur. Kan seviyeleri açlık durumunda doruk noktasına ulaşır ve besin alımından hemen sonra hızla düşer. Nörobiyolojik düzeyde, kan-beyin bariyerini aşarak arkuat çekirdekteki neuropeptid Y (NPY) ve agouti-related peptide (AgRP) nöronlarını uyarır; bu durum, bireyin kalori alımını artırma yönündeki motivasyonel dürtüsünü ve hedonik yeme davranışını tetikler. Yalnızca homeostatik açlığı değil, aynı zamanda ödül devrelerini de modüle eder.

Etimoloji

Proto-Indo-Avrupa kökenli '*ghre-' (büyümek, filizlenmek) kökünden türetilmiştir ve büyüme hormonu salgılatıcı etkisine atıfta bulunan 'Growth Hormone Release' (GH-release) kelimelerinin birleşimiyle oluşturulmuştur.

Karıştırmayın

Leptin ile sıklıkla karıştırılır; leptin yağ dokusundan salgılanarak tok hissettiren anoreksijenik bir hormon iken, ghrelin mideden salgılanarak açlık tetikleyen oreksijenik bir hormondur.