Eklem Duyusu
Articular Sensation
Tanım
Vücuttaki eklemlerin konumuna ve hareket açısına ilişkin olarak eklem kapsülü ile bağlarından kaynaklanan somatosensoriyel duyu.
Örnek Vaka / Uygulama
Gözleri kapalı bir bireyin, klinisyenin ayağını yukarı veya aşağı yönlü hareket ettirdiğinde parmağının hangi yöne baktığını hatasız bir şekilde söyleyebilmesi eklem duyusunun aktif çalışmasının bir sonucudur.
Derin Analiz
Eklem duyusu, propriosepsiyonun temel bileşenlerinden biri olup, eklem yüzeylerindeki mekanoreseptörlerin (Ruffini uçları, Pacini cisimcikleri ve serbest sinir uçları) uyarılmasıyla devreye girer. Bu reseptörler, eklemin bükülme derecesini, yönünü ve hareket hızını kodlayarak merkezi sinir sistemine afferent sinyaller gönderir. Somatosensoriyel kortekste işlenen bu veriler, hareketin hassasiyetle planlanmasında, postüral kontrolün sürdürülmesinde ve uzayda beden farkındalığının (kinestezi ile birlikte) oluşturulmasında kritik bir rol oynamaktadır. Nörolojik muayenelerde bu duyunun bozulması, genellikle proprioseptif yollardaki veya arka kordondaki (posterior kolon) lezyonlara işaret eder.
Etimoloji
Latince 'articulus' (eklem, boğum) kelimesinden türetilen 'articularis' sıfatı ile Latince 'sensatio' (duyu, algı) kelimesinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Kinestezi genellikle hareketin kendisini ve kas gerginliğini kapsarken, eklem duyusu spesifik olarak eklemlerin konum ve açı algısına odaklanır; propriosepsiyon ise bunların üst kümesidir.