Kortikal Aktivasyon
Cortical Activation
Tanım
Serebral veya serebellar korteksteki belirli bölgelerin, duyusal uyarılar, bilişsel görevler ya da transkraniyal manyetik stimülasyon gibi dışsal müdahaleler yoluyla elektriksel ve metabolik olarak faaliyete geçmesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Karmaşık bir matematik problemi çözen bir bireyin prefrontal korteks ve paryetal korteks bölgelerinde kan akışının ve metabolik aktivitenin fMRI taramasında belirgin şekilde artması.
Derin Analiz
Kortikal aktivasyon, nöral ağların metabolik taleplerindeki artış ve buna eşlik eden hemodinamik yanıtlar üzerinden incelenir. Serebral veya serebellar korteksteki nöron topluluklarının senkronize ya da desenkronize ateşleme paternleri; elektroensefalografi (EEG) ile elektriksel potansiyel değişiklikleri, fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) ile kan oksijen seviyesine bağımlı (BOLD) sinyaller ve pozitron emisyon tomografisi (PET) ile glikoz metabolizması aracılığıyla ölçülür. Bu süreç, bazal durumdaki dinlenme halinden (resting state), amaca yönelik bilişsel veya motor çıktı üreten aktif duruma geçişin temel nörofizyolojik göstergesidir.
Etimoloji
Latince 'cortex' (kabuk, dış katman) kelimesi ile Latince 'activare' (faaliyete geçirmek, eyleme dökmek) fiilinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Uyarılma (Arousal) ve kortikal uyarılma (cortical arousal) kavramlarıyla sıkça karıştırılır. Arousal daha çok genel uyanıklık halini ve otonom sinir sistemi tonusunu ifade ederken, kortikal aktivasyon belirli bir işlevsel ağın ya da bölgenin spesifik bir görev için lokalize katılımını belirtir.